Bài giảng Ngữ văn Lớp 10 - Bài: Chọn sự việc, chi tiết tiêu biểu trong bài văn tự sự

Nội dung tài liệu: Bài giảng Ngữ văn Lớp 10 - Bài: Chọn sự việc, chi tiết tiêu biểu trong bài văn tự sự

1. TRƯỜNGTRƯỜNG THPTTHPT LƯULƯU VĂNVĂN LIỆTLIỆT TỔ: NGỮ VĂN 1
2. CHỌN SỰ VIỆC, CHI TIẾT TIÊU BIỂU TRONG BÀI VĂN TỰ SỰ I. KHÁI NIỆM: 1. Tự sự Tự sự là phương thức trình bày một chuỗi các sự việc, sự việc này dẫn đến sự việc kia, cuối cùng dẫn đến một kết thúc, thể hiện một ý nghĩa. 2. Sự việc: - Là cái xảy ra được nhận thức có ranh giới rõ rang, phân biệt với những cái xảy ra khác” - Sự việc tiêu biểu: Là sự việc quan trọng góp phần hình thành cốt truyện.
3. CHỌN SỰ VIỆC, CHI TIẾT TIÊU BIỂU TRONG BÀI VĂN TỰ SỰ I. KHÁI NIỆM 3. Chi tiết: - Là “tiểu tiết của tác phẩm” chứa đựng ý nghĩa tư tưởng của tác phẩm. - Chi tiết tiêu biểu: Là chi tiết đặc sắc minh họa cho sự việc tiêu biểu. 4. Vai trò của chi tiết, sự việc tiêu biểu: Thể hiện chủ đề, hình thành cốt truyện, dẫn dắt câu chuyện, tô đậm tính cách nhân vật, làm cho câu chuyện thêm hấp dẫn.
4. CHỌN SỰ VIỆC, CHI TIẾT TIÊU BIỂU TRONG BÀI VĂN TỰ SỰ II.CÁCH CHỌN SỰ VIỆC, CHI TIẾT TIÊU BIỂU 1. Ngữ liệu 1: Truyện An Dương Vương và Mỵ Châu, Trọng Thủy a. Trong câu chuyện, tác giả dân gian kể: - Chọn việc xây thành, chế nỏ bảo vệ đất nước của ADV b. - SV TT chia tay MC và chi tiết (lời hỏi của TT- lời đáp của MC) là SV và chi tiết tiêu biểu vì: + Chi tiết, SV đó làm tiền đề để dẫn dắt câu chuyện, khắc hoạ rõ nét tính cánh nhân vật (ngây thơ, trong sáng) + Câu đáp của Mỵ Châu (chi tiết 2) : Dẫn tới kết cục bi thảm của 2 cha con.  Chi tiết tiêu biểu dẫn dắt câu chuyện, góp phần bộc lộ tính cách nhân vật.
5. CHỌN SỰ VIỆC, CHI TIẾT TIÊU BIỂU TRONG BÀI VĂN TỰ SỰ II.CÁCH CHỌN SỰ VIỆC, CHI TIẾT TIÊU BIỂU 2. Ngữ liệu 2: Về chuyện anh con trai lão Hạc trở về làng vào một hôm sau MCT8 – 1945. - Sự việc 1: Anh con trai tìm gặp ông giáo và được kể cho nghe về cuộc đời của lão Hạc. - Sự việc 2: Anh con trai cùng ông giáo đi viếng mộ lão Hạc. - Sự việc 3: Anh con trai gửi lại những kỉ vật cho ông giáo và ra đi. 5
6. CHỌN SỰ VIỆC, CHI TIẾT TIÊU BIỂU TRONG BÀI VĂN TỰ SỰ Chọn sự việc 2: Anh tìm gặp ông giáo và đi theo ông viếng mộ, với các chi tiết sau: - Con đường dẫn hai người họ ra nghĩa địa. Họ đứng trước mộ thấp bé. - Anh thắp hương, mắt đỏ hoe, nghẹn ngào không nói nên lời. - Ông giáo đứng cạnh bên cũng ngấn lệ. - Anh nói với cha về những ngày tháng qua của mình - Anh hứa sống sao cho xứng đáng với tấm lòng cao cả của cha. 6
7. CHỌN SỰ VIỆC, CHI TIẾT TIÊU BIỂU TRONG BÀI VĂN TỰ SỰ II.CÁCH CHỌN SỰ VIỆC, CHI TIẾT TIÊU BIỂU - Xác định đề tài của văn bản. (Trả lời câu hỏi: Kể về vấn đề gì?) - Dự kiến cốt truyện (Trả lời câu hỏi: dùng kiểu cốt truyện nào?) - Phân đoạn cốt truyện. (Trả lời câu hỏi: Có mấy đoạn? Mấy sự việc? Mấy chi tiết?) 7
8. CHỌN SỰ VIỆC, CHI TIẾT TIÊU BIỂU TRONG BÀI VĂN TỰ SỰ III. LUYỆN TẬP *Bài tập 1: Hòn đá xù xì a, Không thể bỏ sự việc “hòn đá xù xì được xác định là rơi từ vũ trụ xuống” vì: - Sự việc ấy gắn liền với các chi tiết: ánh mắt cứ cuốn hút vào nó; là một hòn đã ghê gớm; một chiếc ô tô đã cẩn thận chở hòn đá đi. ->Đặc tả giá trị độc đáo của hòn đá - Có vai trò chuẩn bị cho sự việc ở kết thúc truyện và miêu tả diễn biến tâm trạng của nhân vật bà và tôi: đỏ mặt, xấu hổ, cảm thấy sự vĩ đại của hòn đá, oán hận.. - Góp phần làm sáng tỏ chủ đề. =>Là sự việc tiêu biểu. 8
9. DẶN DÒ - Chọn 1 sự việc trong truyện con trai lão Hạc trở về làng sau CMT8 và triển khai sự việc đó bằng các chi tiết tiêu biểu - Chuẩn bị bài : “Tóm tắt văn bản tự sự theo nhân vật chính