Bài giảng Ngữ văn Lớp 10 - Tuần 18, Tiết 54: Các hình thức kết cấu của văn bản thuyết minh

Nội dung tài liệu: Bài giảng Ngữ văn Lớp 10 - Tuần 18, Tiết 54: Các hình thức kết cấu của văn bản thuyết minh

1. Tuần 18 – Tiết 54 CÁC HÌNH THỨC KẾT CẤU CỦA VĂN BẢN THUYẾT MINH
2. I. ÔN TẬP LÝ THUYẾT 1 Khái niệm văn bản thuyết minh VB thuyết minh là kiểu VB nhằm giới thiệu, trình bày chính xác, khách quan về cấu tạo, tính chất, quan hệ, giá trị,... của một sự vật, hiện tượng, một vấn đề thuộc tự nhiên, xã hội và con người.
3. I. ÔN TẬP LÝ THUYẾT 2 Phân loại văn bản thuyết minh - Có nhiều loại, với 2 loại chính: + Chủ yếu thiên về trình bày, giới thiệu. + Chủ yếu thiên về miêu tả. ♥ Loại thiên về trình bày, giới thiệu gồm : ▪ Thuyết minh về một tác giả, tác phẩm VH. ▪ Thuyết minh về một danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử. ▪ Thuyết minh về một phương pháp.
4. I. ÔN TẬP LÝ THUYẾT 3. Đặc điểm văn bản thuyết minh - Cung cấp tri thức khách quan về đối tượng, sự việc được thuyết minh - Cung cấp tri thức xác thực, hữu ích cho con người ở mọi lĩnh vực đời sống
5. II. KẾT CẤU CỦA VĂN BẢN THUYẾT MINH 1. Khái niệm Kết cấu văn bản là sự tổ chức, sắp xếp các thành tố của văn bản thành một đơn vị thống nhất, hoàn chỉnh, có ý nghĩa 2 Yêu cầu Kết cấu văn bản phụ thuộc vào đối tượng, mục đích và người tiếp nhận văn bản.
6. II. KẾT CẤU CỦA VĂN BẢN THUYẾT MINH 3. Phân tích kết cấu qua các văn bản thuyết minh: Nhóm 1,3 văn bản a Thảo luận nhóm Nhóm 2,4 văn bản b Các nhóm xác định: - Đối tượng thuyết minh: - Mục đích thuyết minh: - Nội dung thuyết minh - Cách sắp xếp các ý
7. II. KẾT CẤU CỦA VĂN BẢN THUYẾT MINH 3. Phân tích kết cấu qua các văn bản thuyết minh: a) Hội thổi cơm thi ở Đồng Vân - Đối tượng thuyết minh: Hội thi thổi cơm ở Đồng Vân- Đồng Tháp - Đan Phượng - Hà Tây → một lễ hội dân gian. - Mục đích thuyết minh: Giúp người đọc (người nghe) hình dung được thời gian, địa điểm, diễn biến, ý nghĩa của lễ hội.
8. II. KẾT CẤU CỦA VĂN BẢN THUYẾT MINH 3. Phân tích kết cấu qua các văn bản thuyết minh: a) Hội thổi cơm thi ở Đồng Vân - Nội dung thuyết minh: + Địa điểm: làng Đồng Vân, xã Đồng Tháp, huyện Đan Phượng, tỉnh Hà Tây. + Thời gian: ngày rằm tháng giêng hàng năm. + Diễn biến: ▪ Thi nấu cơm (thủ tục bắt đầu, lấy lửa, nấu cơm) ▪ Chấm thi (tiêu chuẩn, cách chấm) + Ý nghĩa của lễ hội đối với đời sống tinh thần của nhân dân.
9. II. KẾT CẤU CỦA VĂN BẢN THUYẾT MINH 3. Phân tích kết cấu qua các văn bản thuyết minh: a) Hội thổi cơm thi ở Đồng Vân - Cách sắp xếp các ý: + Theo trình tự lôgic: Giới thiệu thời gian, địa điểm, diễn biến, ý nghĩa của lễ hội đối với đời sống tinh thần của người dân. + Theo trình tự thời gian: phần TM về diễn biến của lễ hội được sắp xếp theo trình tự thời gian: thủ tục bắt đầu cuộc thi, diễn biến cuộc thi, chấm thi.
10. II. KẾT CẤU CỦA VĂN BẢN THUYẾT MINH a) Hội thổi cơm thi ở Đồng Vân
11. 3. Phân tích kết cấu qua các văn bản thuyết minh: b/ Bưởi Phúc Trạch. - Đối tượng thuyết minh: Bưởi Phúc Trạch- Một loại trái cây nổi tiếng. - Mục đích thuyết minh: Giúp người đọc (người nghe) nhận biết được đặc điểm và giá trị của bưởi Phúc Trạch.
12. 3. Phân tích kết cấu qua các văn bản thuyết minh: b/ Bưởi Phúc Trạch. - Nội dung thuyết minh: + Các loại bưởi nổi tiếng của Việt Nam. + Đặc điểm của bưởi Phúc Trạch: hình dáng quả, đặc điểm vỏ, cùi bưởi; vẻ ngon lành, hấp dẫn của múi bưởi, tép bưởi. + Giá trị và sự bổ dưỡng của bưởi. + Danh tiếng của bưởi Phúc Trạch.
13. 3. Phân tích kết cấu qua các văn bản thuyết minh: b/ Bưởi Phúc Trạch. - Cách sắp xếp các ý: + Trình tự không gian: từ ngoài vào trong. + Trình tự lôgíc: các phương diện khác nhau của quả bưởi (hình dáng, vỏ, múi tép, màu sắc, hương vị, cảm giác).
14. 3. Phân tích kết cấu qua các văn bản thuyết minh: b/ Bưởi Phúc Trạch.
15. 4. Các hình thức kết cấu: - Theo trình tự logic - Theo trình tự thời gian - Theo trình tự không gian - Theo trình tự hỗn hợp
16. IV. LUYỆN TẬP Bài 1: Thuyết minh về bài Tỏ lòng của Phạm Ngũ Lão. - Nội dung thuyết minh: + Giới thiệu về tác giả Phạm Ngũ Lão- một người văn võ toàn tài, một vị tướng giỏi, trước là môn khách sau là con rể của Trần Quốc Tuấn. + Giới thiệu về nội dung bài thơ: ▪ Hai câu đầu: Ca ngợi vẻ đẹp, sức mạnh của con người và quân đội nhà Trần đồng thời là bức chân dung tự họa của dũng tướng Phạm Ngũ Lão. ▪ Hai câu sau: Chí làm trai và tâm tình của tác giả Trình tự logic Trình tự hỗn hơp
17. IV. LUYỆN TẬP Bài 2: Thuyết minh về danh lam, thắng cảnh, di tích, - Nội dung thuyết minh cơ bản về di tích Văn Thánh Miếu VL: + Đường đến, địa điểm. + Khung cảnh thiên nhiên... + Khu di tích : các công trình Văn Xương Các, Chánh điện, ) + Lễ hội diễn ra hằng năm tại khu di tích Trình tự thời gian Trình tự không gian Trình tự logic
18. TIẾT HỌC KẾT THÚC CẢM ƠN CÁC EM ĐÃ HỢP TÁC CHÚC CÁC EM VUI VẺ, HỌC TỐT