Bài giảng Ngữ văn Lớp 12 - Văn bản: Những đứa con trong gia đình (Nguyễn Thi)

Nội dung tài liệu: Bài giảng Ngữ văn Lớp 12 - Văn bản: Những đứa con trong gia đình (Nguyễn Thi)

1. Kính chào quý thầy cô và các em học sinh!
2. Những đứa con trong gia đình Nguyễn Thi
3. Cấu trúc bài học I. Khái quát chung II. Đọc hiểu văn bản III. Tổng kết IV.Củng cố
4. I. Tìm hiểu chung 1. Tác giả - Nguyễn Thi (1928 - 1968) tên thật là Nguyễn Hoàng Ca. - Quê: Nam Định. - Gia đình: Sinh ra trong một gia đình nghèo. - Tuổi thơ chịu nhiều tủi cực: mồ côi cha từ năm 10 tuổi, mẹ đi bước nữa nên vất vả, tủi cực từ nhỏ.
5. I. Tìm hiểu chung 1. Tác giả - Năm 1943, vào Sài Gòn kiếm sống, năm 1945 tham gia cách mạng, 1954 tập kết ra Bắc, 1962 trở lại miền Nam, 1968 hy sinh tại mặt trận Sài Gòn. Sài Gòn mùa xuân 1968
6. I. Tìm hiểu chung 1. Tác giả - Sự nghiệp sáng tác: Là một trong những cây bút văn xuôi hàng đầu của văn nghệ giải phóng Miền Nam chống Mĩ, là nhà văn của người nông dân Nam Bộ, với giọng văn giàu chất hiện thực, đằm thắm chất trữ tình, nhân vật có cá tính mạnh mẽ. Chị Út Tịch, nhân vật của Nguyễn Thi
7. I. Tìm hiểu chung 1. Tác giả - Tác phẩm: Trăng sáng, Đôi bạn, Truyện và kí - Được tặng giải thưởng Hồ Chí Minh năm 2000.
8. I. Tìm hiểu chung 2. Tác phẩm a. Xuất xứ - Được sáng tác 2/1966, in lần đầu trên tạp chí Văn nghệ Quân Giải phóng. - Sau được in trong tập "Truyện và kí" (1978).
9. I. Tìm hiểu chung b. Tóm tắt truyện - Trong trận đánh, Việt bị thương nặng, lạc đơn vị, anh hồi tưởng về gia đình và đồng đội. Cha mẹ Việt đều bị giặc giết, Chiến và Việt giành nhau đi bộ đội. Chú Năm cho phép cả 2 lên đường, hai chị em mang bàn thờ má sang gửi chú Năm. Việc nhà sắp xếp chu toàn. Anh Tánh cùng tiểu đội đã tìm được Việt vẫn chắc tay súng, Việt được đưa về điều trị. Anh định viết thư cho chị Chiến.
10. I. Tìm hiểu chung c. Chủ đề - Tác phẩm ca ngợi vẻ đẹp tâm hồn của người dân Nam Bộ, yêu nước, căm thù giặc sâu sắc. Đồng thời, khẳng định truyền thống gia đình và truyền thống dân tộc tạo nên sức mạnh tinh thần to lớn cho nhân dân ta chống lại kẻ thù xâm lược.
11. II. Đọc – hiểu văn bản Tình huống truyện - Nhân vật rơi vào một tình huống đặc biệt: trong một trận đánh, bị thương nặng phải nằm lại giữa chiến trường. Anh nhiều lần ngất đi tỉnh lại giữa chiến trường.
12. II. Đọc – hiểu văn bản Tình huống truyện Ø Ý nghĩa: Tình huống truyện đã đem đến cách trần thuật qua dòng hồi tưởng miên man đứt, nối, vì vậy đem đến cho tác phẩm màu sắc trữ tình đậm đà, tự nhiên. Đồng thời tạo điều kiện để nhà văn thâm nhập vào thế giới nội tâm nhân vật để dẫn dắt truyện.
13. II. Đọc – hiểu văn bản Cách kể chuyện của tác phẩm - Người trần thuật kể nhưng cách nhìn và lời kể lại theo giọng điệu của nhân vật. - Tác dụng nghệ thuật: + Câu chuyện vừa được thuật, kể cùng một lúc tính cách của nhân vật cũng được khắc họa. + Câu chuyện dù không có gì đặc sắc cũng trở nên mới mẻ, hấp dẫn vì được kể qua con mắt, tấm lòng, ngôn ngữ và giọng điệu riêng của nhân vật. Nhà văn phải thành thạo tâm lí và ngôn ngữ nhân vật mới có thể trần thuật theo phương thức này.
14. II. Đọc – hiểu văn bản Hai chị em Chiến và Việt a. Nét chung vTruyền thống gia đình vTruyền thống yêu nước trống giặc ngoại xâm v Hai chị em đều gắn tình yêu thương trong gia đình với lòng yêu nước
15. II. Đọc – hiểu văn bản Hai chị em Chiến và Việt a. Nét chung v Truyền thống gia đình: - Các thế hệ trong gia đình chịu nhiều đau thương do tội ác kẻ thù: + Ông nội bị giặc giết + Cha bị chặt đầu + Má bị trúng đạn của Mĩ + Thím Năm cũng bị giặc bắn chết Nỗi sợ hãi của người dân trước họng súng giặc Mỹ (ảnh chụp lại tại Khu trưng bày Chứng tích Sơn Mỹ)
16. II. Đọc – hiểu văn bản Hai chị em Chiến và Việt a. Nét chung Ø Đau thương mất mát đã hun đúc ngọn lửa căm thù trong tâm hồn những người dân Nam Bộ mộc mạc. Nỗi sợ hãi của người dân trước họng súng giặc Mỹ (ảnh chụp lại tại Khu trưng bày Chứng tích Sơn Mỹ)
17. II. Đọc – hiểu văn bản Chất sử thi của thiên truyện - Hình tượng cuốn sổ gia đình - Số phận của những đứa con, những thành viên trong gia đình cũng là số phận của nhân dân miền Nam trong cuộc kháng chiến chống Mĩ khốc liệt. Dũng sĩ Hồ Thị Thu (1968) năm 13 tuổi
18. II. Đọc – hiểu văn bản 1. Nhân vật Việt • a. Có nét riêng của cậu con trai mới lớn, tính tình còn trẻ con, ngây thơ, hồn nhiên, hiếu động: • - Chiến hay nhường nhịn bao nhiêu thì Việt tranh giành phần hơn với chị bấy nhiêu: đi bắt ếch, giết giặc, đi bộ đội • - Thích đi câu cá, bắn chim, đến khi đi bộ đội vẫn còn đem theo ná thun trong túi.
19. II. Đọc – hiểu văn bản • 1. Nhân vật Việt • - Đêm trước ngày lên đường: Việt vô lo vô nghĩ: • + Vô tư “lăn kềnh ra ván cười khì khì” • + Vừa nghe chị Chiến nói việc nhà, vừa “chụp một con đom đóm úp trong lòng tay”, ngủ quên lúc nào không biết.