Bài giảng Ngữ văn Lớp 11 - Đọc: Chí Phèo (Nam Cao)

Nội dung tài liệu: Bài giảng Ngữ văn Lớp 11 - Đọc: Chí Phèo (Nam Cao)

1. CHÍ PHÈO
2. PHẦN MỘT: TÁC GIẢ I. TIỂU SỬ VÀ CON NGƯỜI 1. Tiểu sử - Nam Cao (1917 – 1951), tên thật là Trần Hữu Tri - Xuất thân trong gia đình nông dân nghèo - Quê: làng Đại Hoàng, tổng Cao Đà, huyện Nam Sang, phủ Lí Nhân, Tỉnh Hà Nam (làng Đại Hoàng trở thành không gian nghệ thuật trong các sáng tác của NC với tên gọi là làng Vũ Đại)
3. - Học hết bậc thành chung, NC vào Sài Gòn kiếm sống và bắt đầu sáng tác. - Sau đó ông về quê, rồi lên Hà Nội dạy ở trường tư thục. - Trường bị Nhật đóng cửa, ông sống chật vật, lay lắt bằng nghề viết văn và làm gia sư. - Năm 1943, ông tham gia Hội văn hóa cứu quốc ở Hà Nội - Từ 1946 – 1951 tham gia kháng chiến => 11/1951 Nam Cao hi sinh trên đường đi công tác. => Cuộc đời nhà văn – chiến sĩ – liệt sĩ
4. 2. Con người - Bề ngoài lạnh lùng, ít nói nhưng đời sống nội tâm rất phong phú, sôi sục. - Luôn nghiêm khắc đấu tranh với chính mình, thoát khỏi lối sống tầm thường, nhỏ nhen để vươn tới lẽ sống cao đẹp. - Có tấm lòng đôn hậu, chan chứa yêu thương. - Gắn bó sâu nặng, ân tình với quê hương và những con người nghèo khổ bị áp bức, khinh miệt trong xã hội cũ => Con người nhân hậu, giàu tình cảm
5. II. SỰ NGHIỆP VĂN HỌC 1. Quan điểm nghệ thuật “Nghệ thuật không cần là ánh - Nghệ thuật phải gắn bó với đời sống, nhìn thẳng vào trăng lừa dối, sự thật “tàn nhẫn”, phải nói lên nỗi khốn khổ, cùng không nên là ánh quẫn của nhân dân, vì họ mà lên tiếng. trăng lừa dối. Þ Nghệ thuật vị nhân sinh Nghệ thuật là - Một tác phẩm có giá trị phải chứa đựng tư tưởng nhân những tiếng kêu đau khổ kia thoát đạo. ra từ những kiếp - Ý thức sâu sắc và đòi hỏi sự tìm tòi, sáng tạo trong lầm than” nghề văn. - Người cầm bút phải có lương tâm, nhân cách và trách nhiệm => Quan niệm văn chương tiến bộ và sâu sắc của một nhà văn chân chính.
6. 2. Các đề tài chính a.Trước Cách mạng tháng Tám *Đề tài: Người trí thức nghèo - Tác phẩm tiêu biểu:
7. - Nội dung: + Miêu tả sâu sắc tấn bi kịch tinh thần của người trí thức nghèo trong xã hội cũ – những con người có ý thức về giá trị sự sống, nhân phẩm, có hoài bão, tâm huyết, tài năng nhưng lại bị gánh nặng áo cơm và xã hội làm tha hóa, phải sống đời thừa, vô ích. + Phê phán xã hội phi nhân đạo bóp nghẹt sự sống, tàn phá tâm hồn con người. + Khao khát về một lẽ lớn, sống có ích, có ý nghĩa
8. *Đề tài: Người nông dân nghèo - Tác phẩm tiêu biểu LÃO HẠC
9. - Nội dung: + Dựng nên bức tranh chân thực về nông thôn VN trên con đường phá sản, bần cùng hết sức thê thảm vào những năm 1940 – 1945. + Đi sâu vào số phận những con người thấp cổ bé họng, bì đày đọa, bị đẩy vào con đường tha hóa, lưu manh hóa. + Kết án đanh thép xã hội tàn bạo đã hủy diệt nhân tính con người. + Khẳng đinh nhân phẩm và bản chất lương thiện
10. ÞNhận xét: Dù viết về người trí thức nghèo hay người nông dân cùng khổ, tư tưởng cốt lõi trong tác phẩm Nam Cao vẫn là nỗi day dứt đến đau đớn trước tình trạng con người bị xói mòn về nhân phẩm, bị huỷ diệt cả nhân tính trong cái xã hội vô nhân đạo đương thời.
11. b. Sau cách mạng tháng Tám *Tác phẩm tiêu biểu Là cây bút tiêu biểu của văn xuôi thời kì đầu kháng chiến chống Pháp
12. 3. Phong cách nghệ thuật - Có biệt tài miêu tả và phân tích tâm lí nhân vật - Tạo được những đoạn đối thoại, độc thoại nội tâm rất chân thật, sinh động. - Lối kể chuyện thường đảo lộn thời gian, không gian, tạo nên kiểu kết cấu tâm lí độc đáo. - Viết về những cái nhỏ nhặt, xoàng xĩnh hàng ngày nhưng đặt ra những vấn đề xã hội có ý nghĩa to lớn, có tính triết lí sâu sắc. - Giọng điệu luôn thay đổi rất linh hoạt. - Xây dựng được nhiều nhân vật điển hình
13. III. KẾT LUẬN -Nam Cao là nhà văn hiện thực và nhà nhân đạo chủ nghĩa lớn. - Quan điểm nghệ thuật tiến bộ. Đạt nhiều thành tựu xuất sắc về đề tài người trí thức và người nông dân nghèo. - Cuộc đời, sự nghiệp sáng tác, sự hi sinh cho cuộc kháng chiến của dân tộc của Nam Cao mãi là tấm gương cao đẹp.
14. DẶN DÒ ĐỌC TÁC PHẨM CHÍ PHÈO TÌM HIỂU PHẦN HƯỚNG DẪN HỌC BÀI