Bài giảng Sinh học Lớp 12 - Bài 19: Tạo giống bằng phương pháp gây đột biến và công nghệ tế bào

Nội dung tài liệu: Bài giảng Sinh học Lớp 12 - Bài 19: Tạo giống bằng phương pháp gây đột biến và công nghệ tế bào

1. BÀI 19 TẠO GIỐNG BẰNG PHƯƠNG PHÁP GÂY ĐỘT BIẾN VÀ CÔNG NGHỆ TẾ BÀO
2. Bài 19 :TẠO GIỐNG BẰNG PHƯƠNG PHÁP GÂY ĐỘT BIẾN VÀ CÔNG NGHỆ TẾ BÀO I. TẠO GIỐNG BẰNG PHƯƠNG PHÁP GÂY ĐỘT BIẾN 1. Quy trình Xử lí mẫu vật bằng tác nhân gây đột biến Chọn lọc các thể đột biến có kiểu hình mong muốn Tạo dòng thuần chủng
3. Tác nhân vật lí: Tia phóng xạ, tia tử ngoại, sốc nhiệt Tác nhân hóa học: 5-BU, EMS , Conxixin
4. Loại tác nhân Cơ chế tác động Đối tượng Cách sử dụng Các loại tia Kích thích và iôn hóa Tác động vào hạt khô, Chiếu xạ với cường phóng xạ các nguyên tử khi hạt nảy mầm, độ và liều lượng ( tia X, tia chúng đi xuyên hoặc đỉnh sinh thích hợp lên gama, tia qua các mô sống. trưởng của thân, đỉnh sinh trưởng àm thay đổi cấu cành, hay hạt của thân, cành bêta, trúc phân tử ADN phấn, bầu nhụy hoặc hạt phấn, chùm gây ra đột biến của hoa gây ra đột bầu nhụy, mô nơtrôn...) gen và đột biến biến gen và đột thực vật nuôi NST. biến NST. cấy. Tia tử ngoại Không có khả năng vi sinh vật, bào tử xuyên sâu và ion hoặc hạt phấn ở hóa thực vật để gây đột biến gen và đột biến NST. Nhiệt độ Tăng giảm nhiệt độ Gây đột biến gen và Thay đổi nhiệt đôi đột ngột (sốc đột biến nhiễm sắc môi trường cách nhiệt) gây chấn thể đột ngột thương bộ máy di truyền
5. Loại tác Cơ chế tác động Đối tượng và cách sử dụng nhân 5BU(5 Thay thế T, chuyển đổi cặp Thực vật : brôm A-T thành G-X qua nhân * Ngâm hạt khô hay hạt uraxin) đôi ADN : A-T => A-5BU đang nảy mầm trong dung => G-5BU => G-X. dịch có nồng độ hóa chất Etyl metal Gây đột biến thay thế cặp G- thích hợp sunfon X thành cặp A-T * Tiêm dung dịch hóa chất vào at bầu nhụy, hoặc quấn bông (EMS) có tẩm hóa chất vào điểm sinh trưởng ở thân, chồi NMU Thay thế G –X thành X- G cây. hoặc A-T *Quấn bông tẩm hóa chất vào Acridin Gây đột biến mất hoặc thêm đỉnh sinh trưởng của thân cặp Nu, nếu được chèn hoặc chồi vào mạch khuôn cũ gây * Dùng hóa chất dạng hơi để đột biến thêm cặp Nu phun Cônsixin Rối loạn hình thành thoi vô Động vật : sắc dẫn đến rồi loạn phân Dùng hóa chất tác dụng lên li cặp nhiễm sắc thể tinh hoàn, buồng trứng.
6. Bài 19 :TẠO GIỐNG BẰNG PHƯƠNG PHÁP GÂY ĐỘT BIẾN VÀ CÔNG NGHỆ TẾ BÀO I. TẠO GIỐNG BẰNG PHƯƠNG PHÁP GÂY ĐỘT BIẾN 1. Quy trình - Đối tượng áp dụng: Vi sinh vật và thực vật Phương pháp tạo giống bằng gây đột biến thích hợp với những đối tượng sinh vật nào?
7. 2. Một số thành tựu tạo giống ở Việt Nam • Vi sinh vật: Xử lí bào tử nấm Penicllium bằng tia phóng xạ chủng Penicillum có hoạt tính Peniciline tăng gấp 200 lần dạng ban đầu.
8. Bài 19 :TẠO GIỐNG BẰNG PHƯƠNG PHÁP GÂY ĐỘT BIẾN VÀ CÔNG NGHỆ TẾ BÀO I. TẠO GIỐNG BẰNG PHƯƠNG PHÁP GÂY ĐỘT BIẾN 2. Một số thành tựu tạo giống ở Việt Nam Cam mật (3n) không hạt Bưởi (3n) không hạt
9. Táo Gia Lộc cho 2 vụ quả/năm Nho tứ bội không hạt
10. Cà chua không hạt Dưa hấu tam bội không hạt
11. Tạo giống Ngô DT6: chín sớm, Bưởi đường lá cam Tân năng suất cao, hàm lượng Pr Triều tăng 1,5%..
12. Có dạng quả đẹp, vai trắng, khi chín có màu đỏ tươi hấp dẫn, nhiều bột, thịt ngọt, chất lượng tốt; vỏ cứng, thời gian bảo quản dài, phù hợp thị hiếu ăn tươi và chế biến xuất khẩu....
13. Giống lúa Mộc tuyền đột biến bằng tia gama MT1 có nhiều đặc tính quí (chín sớm nên rút ngắn thời gian cach tác), thấp và cứng cây, chịu chua và phèn nên có thể trồng ở nhiều vùng khác nhau, năng suất tăng 15-25%. Giống lúa MT1
14. Bài 19 :TẠO GIỐNG BẰNG PHƯƠNG PHÁP GÂY ĐỘT BIẾN VÀ CÔNG NGHỆ TẾ BÀO I. TẠO GIỐNG BẰNG PHƯƠNG PHÁP GÂY ĐỘT BIẾN 2. Một số thành tựu tạo giống ở Việt Nam - Tác nhân: tia phóng xạ , hóa chất - Đối tượng: vi sinh vật, thực vật - Thành tựu: + Tạo được chủng nấm penicilium đột biến có hoạt tính penicilin tăng gấp 200 lần dạng ban đầu. + Dâu tằm (2n) ------------cônsixin Dâu tằm (4n) , (4n)x(2n) -> dâu tằm (3n) năng suất lá cao-> chăn nuôi tằm
15. II. TẠO GIỐNG BẰNG CÔNG NGHỆ TẾ BÀO 1. Công nghệ tế bào thực vật a. Nuôi cấy mô (TB) thực vật trong ống nghiệm, sau đó cho chúng tái sinh thành các cây. -> Nhân nhanh các giống cây quý hiếm , tạo một quần thể cây trồng đồng nhất về kiểu gen.
16. II. TẠO GIỐNG BẰNG CÔNG NGHỆ TẾ BÀO 1. Công nghệ tế bào thực vật b. Lai TB sinh dưỡng ( xoma) hay dung hợp TB trần (2n) 2n= 24 TB trần TB lai 72 NST (2n) (24+48) Cây lai Pomato 72 NST (24+48) Loại bỏ 2n= 48 MT thích hợp MT thích hợp thành tế Cây lai Tế bào bào của khác loài lai 2 loài Dung hợp Phân chia và tái sinh
17. II. TẠO GIỐNG BẰNG CÔNG NGHỆ TẾ BÀO 1. Công nghệ tế bào thực vật b. Lai TB sinh dưỡng ( xoma) hay dung hợp TB trần - Loại bỏ thành xenlulôzơ của TB bằng enzim hoặc vi phẫu -> TB trần. - Cho 2 TB trần khác loài vào môi trường thích hợp -> chúng dung hợp -> TB lai . - Dùng hoocmon kích thích TB lai tái sinh đầy đủ thành cây lai xoma khác loài giống như cây lai hữu tính -> Tạo được giống mới mang đặc điểm cả 2 loài khác nhau mà cách tạo giống thông thương không thể tạo được.
18. II. TẠO GIỐNG BẰNG CÔNG NGHỆ TẾ BÀO 1. Công nghệ tế bào thực vật c. Nuôi cấy hạt phấn hoặc noãn chưa thụ tinh trong ống nghiêm