Giáo án Lịch sử Lớp 7 - Tiết 47+48 - Năm học 2021-2022 - Nguyễn Thị Kim Phượng

Nội dung tài liệu: Giáo án Lịch sử Lớp 7 - Tiết 47+48 - Năm học 2021-2022 - Nguyễn Thị Kim Phượng

1. Trường THCS Thạch Kim Giáo án Lịch sử 7 Ngày soạn: 18/02/2022 Ngày kiểm tra: /02/2022 Tiết 47 KIỂM TRA GIỮA KÌ II I. Mục tiêu: 1. Kiến thức:- Kiểm tra đánh giá lượng kiến thức HS đã học trong chương trình về : - Khởi nghĩa Lam Sơn và nước Đại Việt thời Lê Sơ. - Đại Việt ở các thế kỉ XVI – XVIII 2. Kĩ năng:- Rèn luyện kĩ năng viết bài, phân tích, lập luận của các em. 3. Thái độ : Giáo dục ý thức tự giác khi làm bài II. Chuẩn bị: 1. Giáo viên: Làm ma trận đề ; Ra đề, đáp án, biểu điểm. 2. Học sinh: Ôn lại kiến thức đã học III. Tiến trình hoạt động dạy - học: 1. Ổn định tổ chức: 2. Kiểm tra bài cũ: 3. Bài mới: Ma trận đề kiểm tra Mức độ Nhận biết Thông hiểu Vận dụng Tổng Nội dung 1. Khởi nghĩa - Nguyên nhân thắng Nêu ý nghĩa Lam Sơn lợi lịch sử Số câu 1/2 1/2 1 Số điểm 2đ 2đ 4đ Tỉ lệ 20% 20% 40% 2. Nước Đại Việt Tổ chức bộ máy nhà Nhận xét và so sánh thời Lê sơ nước với bộ máy nhà nước thời Trần Số câu 3/4 1/4 1 Số điểm 3đ 1đ 4đ Tỉ lệ 30% 10% 40% 3. Kinh tế, văn Sự phát triển kinh tế Sự khác nhau về hóa thế kỉ XVI- của Đàng Ngoài và nông nghiệp giữa XVIII Đàng Trong Đàng Ngoài và Đàng Trong. Số câu 3/4 ¼ 1 Số điểm 3đ 1đ 4đ Tỉ lệ 30% 10% 40% Tổng số câu 1/2+3/4+3/4 1/3 ½ 3 câu Số điểm 7đ 1đ 2đ 10đ Tỉ lệ 70% % 20% 100% I. Đề ra A. Trắc nghiệm Câu 1(0,5đ): Lê Lợi dựng cờ khởi nghĩa vào, ngày, tháng, năm nào? A. Ngày 7 tháng 3 năm 1418 B. Ngày 2 tháng 7 năm 1418 Nguyễn Thị Kim Phượng 1 Năm học 2021-2022
2. Trường THCS Thạch Kim Giáo án Lịch sử 7 C. Ngày 3 tháng 7 năm 1417 D. Ngày 7 tháng 2 năm 1418 Câu 2(0,5đ): Trong lúc nguy khốn, Lê Lai đã làm gì để cứu Lê Lợi? A. Thay Lê Lợi lãnh đạo kháng chiến B. Giúp Lê Lợi rút quân an toàn C. Đóng giả Lê Lợi và hi sinh thay chủ tướng D. Đánh lạc hướng quân giặc Câu 3(0,5đ):: Bộ “Quốc triều hình luật” được biên soạn và ban hành dưới thời vua nào? A. Lê Thái Tổ B. Lê Thánh Tông C. Lê Thái Tông D. Lê Nhân Tông Câu 4 (0,5đ). Luật pháp thời Lê Sơ khác thời Lý - Trần ở điểm nào? A. Bảo vệ quyền lợi của vua và quý tộc B. Khuyến khích sản xuất. C. Bảo vệ một số quyền lợi của phụ nữ. D. Xác nhận quyền sở hữu tài sản. Câu 5(1đ):: Chọn từ thích hợp điền vào chỗ trống câu sau đây: “Nghe tin hai đạo viện binh Liễu Thăng, Mộc Thanh bị tiêu diệt hoàn toàn, Vương Thông ở . vô cùng khiếp đảm, vội vàng xin hòa và chấp nhận . . .... ...............Để được an toàn rút quân về nước” 1) Đông Quan 2) Đầu hàng không điều kiện. 3) Chi Lăng. 4) thua đau 5) Mở hội thề Đông Quan. 6) Xương Giang B. Tự Luận Câu 1( 4đ): Nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa lịch sử của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn(1418-1427)? Câu 2.(3đ) Tình hình kinh tế nước ta ở thế kỉ XVI-XVIII phát triển như thế nào? Tại sao lại có sự khác nhau về kinh tế nông nghiệp giữa Đàng Ngoài và Đàng Trong? 2. HƯỚNG DẪN CHẤM A. Trắc nghiệm Câu 1 2 3 4 Đáp án D C B C Câu 5 : 1) Đông Quan . 5) Mở hội thề Đông Quan. B. Tự luận Câu 1. Nguyên nhân thắng lợi, ý nghĩa lịch sử: a. Nguyên nhân: 2đ *Nguyên nhân thắng lợi: - Nhân dân ta có lòng yêu nước nồng nàn, ý chí bất khuất, quyết tâm giành lại độc lập tự do cho đất nước - Sự đoàn kết ủng hộ của các tầng lớp nhân dân. - Đường lối chiến lược, chiến thuật đúng đắn, sáng tạo của bộ chỉ huy đứng đầu là Lê Lợi, Nguyễn Trãi * Ý nghĩa lịch sử:1đ - Kết thúc 20 năm đô hộ của nhà Minh giành lại độc lập dân tộc, bảo vệ giang sơn xã tắc. - Mở ra thời kì phát triển mới cho đất nước. Câu 2: Tình hình kinh tế nước ta ở thế kỉ XVI-XVIII... * Nông nghiệp. 1đ * Đàng ngoài: -Sản xuất nông nghiệp bị tàn phá nghiêm trọng. -Chính quyền Lê-Trịnh ít quan tâm đến thuỷ lợi và tổ chức khai hoang. => Kinh tế nông nghiệp giảm sút,đời sống Nông dân đói khổ. Nguyễn Thị Kim Phượng 2 Năm học 2021-2022
3. Trường THCS Thạch Kim Giáo án Lịch sử 7 * Đàng trong: - Chúa Nguyễn ra sức khai thác vùng Thuận- Quảng đế củng cố cát cứ. -Tổ chức di dân khai hoang,cấp nông cụ, lương ăn, lập thành làng ấp. => Nông nghiệp phát triển,đời sống nông dân ổn định. * Thủ công nghiệp :0,5đ - Xuất hiện thêm nhiều làng thủ công: Dệt vải lụa,gốm,rèn sắt.. -Nhiều làng thủ công nổi tiếng như Gốm Thổ Hà(Bắc Giang),Bát Tràng(Hà Nội) Các làng làm đường mía ở Quảng Nam * Thương nghiệp:0,5đ - Buôn bán trong và ngoài nước phát triển -Xuất hiện nhiều chợ, phố xá, các đô thị.Ở Đàng Ngoài có Thăng Long,Phố Hiến,ở Đàng Trong có Thanh Hà,Hội An,Gia Định.. -Trong thế kỉ XVII ngoại thương phát triển,nửa sau thế kỉ XVIII thì hạn chế. *Tại sao lại có sự khác nhau về nông nghiệp giữa Đàng Ngoài và Đàng Trong: 1đ * Đàng ngoài: Chính quyền Lê-Trịnh mục nát, ít quan tâm đến thuỷ lợi và tổ chức khai hoang * Đàng trong: Chúa Nguyễn quan tâm đến sản xuất nông nghiệp.... 4. Củng cố: GV nhận xét và thu bài 5. Hướng dẫn học ở nhà: - Đọc trước bài mới: Bài 25 Ngày soạn: 19/02/2022 Ngày dạy: /02/2022 Tiết 51 Bài 25 PHONG TRÀO TÂY SƠN I. KHỞI NGHĨA TÂY SƠN BÙNG NỔ I. Mục tiêu bài học: 1. Kiến thức: - Sự mục nát của chính quyền họ Nguyễn ở Đàng Trong nữa sau TK XVIII, từ đó dẫn đến phong trào đấu tranh của nông dân mà đỉnh cao là cuộc khởi nghĩa Tây Sơn. - Anh em Nguyễn Nhạc lập căn cư ở Tây Sơn và sự ủng hộ của đồng bào Tây Nguyên. 2. Kĩ năng: Sử dụng lược đồ kết hợp với trình bày sự kiện. 3. Thái độ: Sức mạnh quật khởi, ý chí kiên cường của nhân dân chống lại ách áp bức bóc lột. - GDMT: Căn cứ địa của nghĩa quân Tây Sơn được xây dựng nơi hiểm yếu, được nhân dân ủng hộ, tham gia. Phong trào lan rộng Đàng Trong ra Đàng Ngoài. chống các thế lực phong kiến trong nước và chiến thắng ngoại xâm. II. Chuẩn bị: 1. Giáo viên: Lược đồ căn cứ địa của cuộc khởi nghĩa Tây Sơn 2. Học sinh: Sưu tầm tư liệu có liên quan đến bài học III. Tiến trình hoạt động dạy - học: 1. Ổn định tổ chức: 2. Kiểm tra bài cũ: Nguyễn Thị Kim Phượng 3 Năm học 2021-2022
4. Trường THCS Thạch Kim Giáo án Lịch sử 7 3. Bài mới:- Vì sao nhân dân Đàng Ngoài vùng lên chống lại chính quyền phong kiến họ Trịnh? Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt - Nêu những biểu hiện nào chứng tỏ chính quyền 1.Xã hội Đàng Trong nửa họ Nguyễn ở Đàng Trong đi vào con đường suy sau thế kỉ XVIII. yếu và mục nát? a. Tình hình xã hội. - Quan lại tăng quá mức, tập đoàn Trương Phúc - Chính quyền họ Nguyễn suy Loan nắm quyền hành tham nhũng) yếu mục nát. - HS đọc phần in nghiêng sgk - Đời sống nhân dân cơ cực. - Đoạn trích trên khiến em hình dung như thế nào - Hậu quả: về bọn quan lại thống trị? + Mâu thuẫn giữa các tầng lớp - Hoang phí, xa xỉ, tham nhũng xã hội đối với chính quyền họ - Đời sống nhân dân thì như thế nào? Nguyễn ngày càng dâng cao, - Sự mục nát của chính quyền họ Nguyễn dẫn Nhiều cuộc khởi nghĩa nổ ra. đến hậu quả gì đối với nông dân và các tầng lớp khác? - Nỗi bất bình ngày càng dâng cao. Họ sẽ vùng dậy đấu tranh. - GV: Phong trào nông dân ở Đàng Trong giai đoạn này phát triển mạnh, có nhiều cuộc khởi nghĩa nổ ra. Khởi nghĩa do người tên Lành cầm đầu ở Quảng Ngãi năm 1695. Khởi nghĩa Lý Văn b.Cuộc khởi nghĩa chàng Lía. Quang ở Đông Phó(Gia Định-1747)Tiêu biểu là - Nổ ra ở Truông Mây(Bình khởi nghĩa chàng Lía . Định) - Nêu một vài nét tiêu biểu của chàng Lía? - Chủ trương: “Lấy của giàu - HS đọc phần in nghiêng sgk) chia cho người nghèo” - GV đọc những câu ca vè ca tụng chàng Lía. - Cuộc khởi nghĩa tuy thất bại nhưng có ý nghĩa như thế nào? - Thể hiện tinh thần đấu tranh quật khởi của nông dân chống chính quyền họ Nguyễn; báo trước cơn bão táp đấu tranh giai cấp sẽ giáng vào chính 2.Khởi nghĩa Tây Sơn bùng quyền phong kiến họ Nguyễn. nổ: - Trình bày hiểu biết của em về lãnh đạo cuộc a. Lãnh đạo: khởi nghĩa Tây Sơn? - Ba anh em Nguyễn Nhạc, - HS trả lời Nguyễn Huệ, Nguyễn Lữ. - Anh em Nguyễn Nhạc đã chuẩn bị những gì? b. Căn cứ: (xây ...; khẩu hiệu “lấy của người giàu chia cho - Tây Sơn thượng đạo. người nghèo” - Tây Sơn hạ đạo. - GV: Chỉ trên lược đồ về căn cứ của nghĩa quân c. Lực lượng: Tây Sơn. - Nông dân nghèo, đồng bào - HS thảo luận nhóm: Vì sao anh em Nguyễn dân tộc, thợ thủ công, thương Nhạc lại đưa căn cứ xuống Tây Sơn Hạ đạo? nhân. - Vì lực lượng lớn mạnh, mở rộng căn cứ khởi nghĩa, địa bàn gần vùng đồng bằng) Nguyễn Thị Kim Phượng 4 Năm học 2021-2022
5. Trường THCS Thạch Kim Giáo án Lịch sử 7 - GDMT: Căn cứ địa của nghĩa quân Tây Sơn được xây dựng nơi hiểm yếu, được nhân dân ủng hộ, tham gia. Phong trào lan rộng Đàng Trong ra Đàng Ngoài. chống các thế lực phong kiến trong nước và chiến thắng ngoại xâm. - Những lực lượng tham gia cuộc khởi nghĩa? - Tại sao nhân dân hăng hái tham gia cuộc k/n Tây sơn ngay từ đầu? - Nổ ra đã bắt mạch đúng nguỵện vọng đông đảo của tầng lớp nhân dân, các thủ lĩnh đã khôn khéo đề ra khẩu hiệu... - HS đọc phần in nghiêng SGK. - Em có nhận xét gì về lực lượng nghĩa quân Tây Sơn? 4. Củng cố: 1. Vào thời gian nào chính quyền họ Nguyễn ở Đàng trong suy yếu? 2. Chàng Lía lập căn cứ khởi nghĩa ở đâu? 3. Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ, Nguyễn Lữ có nguồn gốc tổ tiên ở đâu? Xây dựng căn cứ ở đâu? 4. Nghĩa quân Tây Sơn đã dùng khẩu hiệu gì? 5. Hướng dẫn học ở nhà: - Học bài cũ, tìm hiểu sách báo về chàng Lía và ba anh em nhà Tây Sơn. - Xem trước sự sụp đổ của họ Nguyễn và anh em nhà Tây Sơn đánh tan quân Xiêm. Ngày soạn: 20/02/2022 Ngày dạy: /02/2022 Tiết 48 Bài 25 PHONG TRÀO TÂY SƠN (Tiết 2) II. TÂY SƠN LẬT ĐỔ CHÍNH QUYỂN HỌ NGUYỄN VÀ ĐÁNH TAN QUÂN XÂM LƯỢC XIÊM I. Mục tiêu bài học: 1. Kiến thức: Các mốc quan trọng của phong trào Tây Sơn, nhằm đánh đổ tập đoàn phong kiến phản động, tiêu diệt quân Xiêm, từng bước thống nhất đất nước. - Tài chỉ huy quân sự của Nguyễn Huệ. 2. Kĩ năng: Trình bày diễn biến trên lược đồ. 3. Thái độ: Tự hào về truyền thống đấu tranh anh dũng của dân tộc những chiến công vĩ đại của nghĩa quân Tây Sơn. GDMT: - Sử dụng lược đồ trong SGK trình bày về vị trí, địa thế của những nơi diễn ra trận đánh Rạch Gầm – Xoài Mút. II. Chuẩn bị: 1. Giáo viên: : Lược đồ Tây Sơn khởi nghĩa chống các thế lực phong trào và chống quân xâm lược nước ngoài và lược đồ chiến thắng Rạch Gầm-Xoài Mút. 2. Học sinh: Sưu tầm tư liệu có liên quan đến bài học. III. Tiến trình hoạt động dạy - học: Nguyễn Thị Kim Phượng 5 Năm học 2021-2022
6. Trường THCS Thạch Kim Giáo án Lịch sử 7 1. Ổn định tổ chức: 2. Kiểm tra bài cũ: Sự mục nát của chính quyền họ Nguyễn dẫn đến những hậu quả gì đối với nông dân và các tầng lớp khác? - Trình bày trên lược đồ căn cứ địa của nghĩa quân Tây Sơn? 3. Bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt - GV sử lược đồ chỉ vị trí Thành Qui Nhơn (huyện 1. Lật đổ chính quyền họ An Khê tỉnh Bình Định) Nguyễn GV: Nguyễn Nhạc giả vờ bị bắt ,bị nhốt vào cũi rồi - Tháng 9- 1773 nghĩa khiêng vào thành nộp cho quân Nguyễn .Nửa đêm ông quân hạ thành Qui Nhơn. phá cũi đánh từ trong ra, phối hợp với quân Tây Sơn tấn - Giữa năm 1774 địa bàn công từ ngoài vào. Chỉ trong một đêm nghĩa quân hạ kiểm soát của nghĩa quân được thành Quy Nhơn . được mở rộng từ Quảng -GV: Em hãy nhận xét cách hạ thành Quy Nhơn của Nam đến Bình Thuận. Nguyễn Nhạc? - Táo bạo, dũng cảm, thông minh, bất ngờ nên địch bị động) - GV: Việc hạ được thành Quy Nhơn có ý nghĩa lịch sử như thế nào? - GV: Lần đầu tiên nghĩa quân đã hạ được một thành lũy dinh thự của bọn quan lại, uy thế chính trị của chúng bị suy sụp. Trái lại uy thế nghĩa quân tăng lên nhanh chóng. - GV: Từ thắng lợi ở Quy Nhơn nghĩa quân mở rộng - Quân Trịnh tiến vào Phú địa bàn kiểm soát từ vùng Quảng Nam → Bình Xuân Thuận - Nghĩa quân Tây Sơn ở - GV: Em có nhận xét gì về địa bàn hoạt động của vào thế bất lợi: Phía Bắc nghĩa quân sau khi hạ thành Quy Nhơn? quân Trịnh, phía Nam - HS trả lời mở rộng quân Nguyễn - GV: Chúa Trịnh có hành động gì khi biết tin quân => Nguyễn Nhạc tạm hòa Tây Sơn nổi dậy? hoãn với Trịnh để dồn sức - GV: Theo em sự chiếm đóng của quân Trịnh ở Phú đánh Nguyễn Xuân có ảnh hưởng gì đến quân Tây Sơn? - 1776-1783 quân Tây Sơn - GV: Tại sao Nguyễn Nhạc hòa hoãn với quân 4 lần tiến vào Gia Định Trịnh? - Năm 1777 giết được - GV: Chỉ trên lược đồ quá trình quân Tây Sơn lật đổ chúa Nguyễn => chính chính quyền họ Nguyễn quyền họ Nguyễn bị lật đổ. - GV: Sau nhiều lần bị quân Tây Sơn đánh bại 2. Chiến thắng Rạch Nguyễn Ánh đã làm gì? Gầm-Xoài Mút (1785) - GV: Em có nhận xét gì về hành động này? * Nguyên nhân: Nguyễn - Đây là hành động “cõng rắn cắn gà nhà”, “rước voi Ánh sang cầu cứu vua về giày mã tổ”... là hành động bán nước, đáng lên án Xiêm. GDMT: - Sử dụng lược đồ trong SGK trình bày về * Diễn biến: vị trí, địa thế của những nơi diễn ra trận đánh Rạch - 1784 Quân Xiêm chiếm Gầm – Xoài Mút. miền Tây Gia Định. Nguyễn Thị Kim Phượng 6 Năm học 2021-2022
7. Trường THCS Thạch Kim Giáo án Lịch sử 7 - GV: Sử dụng lược đồ chiến thắng Rạch Gầm – - 1-1785 Nguyễn Huệ tiến Xoài Mút và tường thuật diễn biến. quân vào Gia Định và - GV: Quân Xiêm vào nước ta chúng có những hành chọn Rạch Gầm- Xoài Mút động gì? làm trận địa quyết chiến. - Hung hăng, bạo ngược... nhân dân căm giận - Ngày 19-1-1785; Nguyễn - GV: Trước sự chiếm đóng và tội ác của quân Xiêm, Huệ dùng mưu nhử địch quân Tây Sơn có chủ trương gì? vào trận mai phục - GV: dùng lược đồ tường thuật diễn biến * Kết quả: 5 vạn quân xâm - GV: Vì sao Nguyễn Huệ chọn khúc sông này làm lược Xiêm bị đánh tan. trận địa quyết chiến? * Ý nghĩa: - HS tham khảo thêm phần chữ in nghiêng SGK - Đập tan mưu đồ xâm lược - GV: Chỉ các kí hiệu thủy quân, bộ binh Tây Sơn của phong kiến Xiêm, khẳng ( thủy quân giấu trong các nhánh sông Rạch Gầm- định sức mạnh của nghĩa Xoài Mút và các ngách của cù lao; bộ binh: mai phục quân bên bờ và trên cù lao giữa sông) -HS thảo luận nhóm : Chiến thắng Rạch Gầm – Xoài Mút có ý nghĩa như thế nào? - Khẳng định sức mạnh của nghĩa quân, là một trong những trận thủy lớn nhất 4. Củng cố: 1. Trình bày chiến thắng Rạch Gầm – Xoài Mút theo lược đồ? 2. Vì sao Nguyễn Huệ chọn khúc sông Tiền từ Rạch Gầm đến Xoài Mút làm trận quyết chiến? 5. Hướng dẫn về nhà: - Học bài cũ, trả lời câu hỏi SGK - Đọc trước bài mới : Phần III bài 25 Nguyễn Thị Kim Phượng 7 Năm học 2021-2022