Giáo án Lịch sử Lớp 7 - Tiết 50+51 - Năm học 2021-2022 - Nguyễn Thị Kim Phượng

Nội dung tài liệu: Giáo án Lịch sử Lớp 7 - Tiết 50+51 - Năm học 2021-2022 - Nguyễn Thị Kim Phượng

1. Trường THCS Thạch Kim Giáo án Lịch sử 7 Ngày soạn: 26/02/2022 Ngày dạy: /3/2022 Tiết 50 Bài 25 PHONG TRÀO TÂY SƠN (Tiết 3) I. Mục tiêu bài học: 1. Kiến thức: - Các sự kiện chính của phong trào Tây Sơn lật đổ chính quyền phong kiến vua Lê, chúa Trịnh, thống nhất đất nước. - Tài chỉ huy quân sự của Nguyễn Huệ. 2. Kĩ năng: Trình bày diễn biến trên lược đồ. 3. Thái độ: Tự hào về truyền thống đấu tranh anh dũng của dân tộc những chiến công vĩ đại của nghĩa quân Tây Sơn. II. Chuẩn bị: 1. Giáo viên: Lược đồ Tây Sơn khởi nghĩa Tây Sơn 2. Học sinh: Sưu tầm tư liệu có liên quan đến bài học. III. Tiến trình hoạt động dạy - học: 1. Ổn định tổ chức: 2. Kiểm tra bài cũ: Trình bày ý nghĩa của chiến thắng Rạch Gầm – Xoài Mút? 3. Bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Tình hình quân trịnh ở Phú Xuân như thế nào? III. TÂY SƠN LẬT ĐỔ CHÍNH - Quân Trịnh kiêu căng, sách nhiễu dân chúng QUYỂN HỌ TRỊNH - Trước tình thế đó quân Tây Sơn đã làm gì? - GV sử dụng lược đồ tường thuật diễn biến cuộc tấn công quân Trịnh ở Phú Xuân. - Việc Nguyễn Huệ hạ thành Phú Xuân có ý nghĩa như thế nào? Thời Sự kiện - Hoàn toàn làm chủ Đàng Trong, tạo thanh thế gian tiến ra Bắc... 6/178 Nguyễn Huệ hạ - GV: Sau khi làm chủ Đàng Trong Nguyễn 6 thành Phú Xuân. Huệ có kế hoạch tiến thẳng ra Đàng ngoài. Giữa Nguyễn Huệ tiến ra - Chủ trương của Nguyên Huệ khi tiến quân ra năm Thăng Long lật đổ Bắc? 1786 chính quyền họ - Vì sao khi tiến quân ra Bắc, Nguyễn Huệ nêu Trịnh. danh nghĩa “phù Lê diệt Trịnh”? 1788 Nguyễn Huệ ra Bắc - Phân hóa hàng ngũ địch, tập hợp dân chúng Hà lần thứ hai tiêu ủng hộ và nhiều người còn tưởng nhớ nhà Lê diệt Vũ Văn Nhậm - GV tường thuật quá trình quân Tây Sơn đánh và thu phục Bắc Hà. ra Thăng Long diệt Trịnh GV hướng đẫn HS lập bảng thống kê các sự kiện tiêu biểu - Vì sao nghĩa quân Tây Sơn nhanh chóng lật đổ được chính quyền họ Trịnh? - Nhân dân chán ghét chính quyền họ Trịnh, ủng hộ Tây Sơn, thế lực nghĩa quân Tây Sơn lúc bấy giờ đang mạnh Nguyễn Thị Kim Phượng 1 Năm học 2021-2022
2. Trường THCS Thạch Kim Giáo án Lịch sử 7 Tình hình Bắc Hà như thế nào khi quân Tây Sơn rút về Nam? - Con cháu họ Trịnh nổi lọan, Lê Chiêu Thống bạc nhược phải dựa vào Nguyễn Hữu Chỉnh. - GV: Trong thời gian này ba anh em Tây Sơn chia nhau chiếm giữ vùng đất Đàng Trong. - GV chỉ trên lược đồ nơi chiếm giữ của 3 anh em Tây Sơn * Ý nghĩa: Tiêu diệt chúa Nguyễn - Sau khi giúp Lê Chiêu Thống dẹp tan các ở Đàng Trong, lật đổ chính quyền cuộc nổi loạn của con cháu họ Trịnh, Nguyễn Lê- Trịnh ở Đàng Ngoài, đặt cơ sở Hữu Chỉnh có thái độ như thế nào? thống nhất đất nước Nguyễn Hữu Chỉnh lộng quyền chống Tây Sơn. - Trước tình hình như vậy, Nguyễn Huệ có chủ trương gì? - Cử Vũ Văn Nhậm ra Bắc diệt Chỉnh - GV: trình bày mưu đồ của Nhậm và Nguyễn Huệ ra Bắc Hà lần thứ hai để diệt Nhậm thu phục Bắc Hà - GV giải thích thêm nguyên nhân giúp Nguyễn Huệ thu phục được Bắc Hà là được sự ủng hộ nhiệt tình của các sĩ phu nổi tiếng như Ngô Thì Nhậm, Phan Huy Ích... và được nhân dân ủng hộ. Đồng thời chính quyền Lê-Trịnh đã thối nát ? Vì sao Nguyễn Huệ thu phục được Bắc Hà? - Nhiều sĩ phu nổi tiếng giúp đỡ, lực lượng Tây Sơn hùng mạnh, chính quyền phong kiến Trịnh- Lê quá thối nát) HS thảo luận theo nhóm : Việc lật đổ chính quyền Lê-Trịnh có ý nghĩa như thế nào? - Xóa bỏ sự chia cắt đất nước, đặt cơ sở cho việc thống nhất nước nhà 4. Củng cố: Trình bày diễn biến phong trào Tây Sơn từ 1773-1788 trên lược đồ 5. Hướng dẫn về nhà - Học bài cũ.trả lời câu hỏi SGK - Hướng dẫn trả lời: Câu 3. - Chính quyền phong kiến nhà Lê, chúa Trịnh, chúa Nguyễn mục nát. - Được nhân dân ủng hộ, nhiều sĩ phu nổi tiếng giúp đỡ. - Lực lượng Tây Sơn hùng mạnh - Tài chỉ huy của bộ lãnh đạo Tây Sơn - Chuẩn bị bài sau: Tìm hiểu lược đồ Quang Trung đại phá Quân Thanh. Phân tích nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa lịch sử của phong trào Tây Sơn? Nguyễn Thị Kim Phượng 2 Năm học 2021-2022
3. Trường THCS Thạch Kim Giáo án Lịch sử 7 Ngày soạn: 27/02/2022 Ngày dạy: /3/2022 Tiết 51 Bài 25 PHONG TRÀO TÂY SƠN (tiết 4) IV. TÂY SƠN LẬT ĐÁNH TAN QUÂN THANH I. Mục tiêu bài học: 1. Kiến thức: - Tài thao lược quân sự của Quang Trung và danh tướng Ngô Thì Nhậm. - Những sự kiện lớn trong chiến dịch đại phá quân Thanh, trận thắng ở Ngọc Hồi - Đống Đa vào tết Kỉ Dậu 2. Kĩ năng: Trình bày diễn biến trên lược đồ. 3. Thái độ: Tự hào về truyền thống đấu tranh anh dũng của dân tộc những chiến công vĩ đại của nghĩa quân Tây Sơn. GDMT: - Sử dụng lược đồ trong SGK trình bày về vị trí, địa thế của những nơi diễn ra trận đánh Ngọc Hồi - Đống Đa II. Chuẩn bị: 1. Giáo viên: Lược đồ Tây Sơn khởi nghĩa Tây Sơn 2. Học sinh: Sưu tầm tư liệu có liên quan đến bài học. III. Tiến trình hoạt động dạy - học: 1. Ổn định tổ chức: 2. Kiểm tra bài cũ: Yếu tố nào giúp quân Tây Sơn nhanh chóng lật đổ các thế lực phong kiến Nguyễn, Trịnh và nhà Lê ? 3. Bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt - Sau khi Nguyễn Huệ thu phục Bắc Hà, Lê 1. Quân Thanh xâm lược nước Chiêu Thống đã có hành động gì? ta. - Thái độ của Nhà Thanh? a. Về phía địch: - HS trả lời - Tư tưởng bành trướng đã có từ - Em có nhận xét gì về sự chuẩn bị của quân lâu. Thanh cho cuộc xâm lược nước ta? - Vua Lê Chiêu Thống cầu cứu - Lực lượng mạnh gồm bộ, thủy, kị, hiếu chiến, - Năm 1788 Tôn Sĩ Nghị chỉ tướng giặc là những tướng giỏi, hiếu chiến, huy 29 vạn quân tiến vào nước muốn lập công lớn, lại được vua Lê Chiêu ta. Thống dẫn đường, ủng hộ lương thực quân nhu, quân dụng. - Em có suy nghĩ gì về bè lũ Lê Chiêu Thống? b. Chuẩn bị của nghĩa quân: - Quân Tây Sơn rút khỏi Thăng - Trước thế giặc như vậy quân Tây Sơn đối phó Long. như thế nào ? - Xây dựng phòng tuyến Tam - HS trả lời Điệp - Biện Sơn. - Vì sao quân Tây Sơn rút khỏi Thăng Long? - Chiếm được Thăng Long, - HS trả lời quân Thanh cướp bóc rất tàn - Vì sao nghĩa quân chọn Tam Điệp-Biện Sơn bạo → lòng căm thù của nhân để xây dựng phòng tuyến? dân lên đến cao độ. - Có chiều sâu, liên kết được giữa quân thủy và bộ vững chắc, là bàn đạp để hội quân tiến ra Nguyễn Thị Kim Phượng 3 Năm học 2021-2022
4. Trường THCS Thạch Kim Giáo án Lịch sử 7 Thăng Long. - Hành động của quân Thanh sau khi chiếm được Thăng Long ? - HS trả lời - Thái độ của Lê Chiêu Thống như thế nào? Em có nhận xét gì về bè lũ Lê Chiêu Thống? 2. Quang Trung đại phá quân - Hèn hạ, nhục nhã, vì quyền lợi cá nhân mà bán Thanh. rẽ tổ quốc.) - Ngày 22-12-1788 Nguyễn - Thái độ của nhân dân ta như thế nào? Huệ lên ngôi hoàng đế, niên - GV: Nhận được tin cấp báo, Nguyễn Huệ lên hiệu Quang Trung, lập tức tiến ngôi Hoàng đế, lấy niên hiệ là Quang Trung và quân ra Bắc. chuẩn bị tiến công ra Bắc - Ngày 25-1 1789 Quang Trung - Theo em tại sao khi thu phục được Bắc Hà ra đến Tam Điệp, khen ngợi kế Nguyễn Huệ không lên ngôi mà đến bây giờ hoạch rút quân của nghĩa quân. ông mới lên ngôi? - Từ Tam Điệp Quang Trung - Khẩu hiệu “ phù Lê diệt Trịnh”,bây giờ vua lê chia quân làm 5 đạo tấn công bán nước Nguyễn Huệ lên ngôi là hợp lòng quân Thanh. người) * Diễn biến: - Đêm 30 tết quân - Việc Nguyễn Huệ lên ngôi Hoàng đế trước khi Tây Sơn chia làm 5 đạo vượt tiến quân ra Bắc chống xâm lược Thanh có ý sông Gián Khẩu tiêu diêt địch ở nghĩa gì ? đồn tiền tiêu. - GV sử dụng lược đồ trình bày diễn biến. - Đêm mồng 3 tết tiêu diệt đồn - Quang Trung mở cuộc duyệt binh lớn ở Nghệ Hà Hồi An, làm lễ tuyên thệ ở Thanh Hóa nhằm mục - Ngày mồng 5 tết tiêu diệt đồn đích gì? Ngọc Hồi ->Khương Thượng - - Động viên tinh thần binh sĩ... > Đống Đa - GV đọc lời tuyên thệ và cho HS nhận xét - Ra đến Tam Điệp(xác định trên lược đồ)Quang Trung đã làm gì? - Khen ngợi kế hoạch rút quân... - Quang Trung dự dịnh đánh quân Thanh vào thời gian nào? * Kết quả: Trong 5 ngày đêm: - Vì sao Quang Trung quyết định tiêu diệt quân Từ 30 đến mùng 5 tết(25 đến Thanh vào dịp tết? 30-1-1789) Quang Trung đã - Quang Trung đã chuẩn bị cho cuộc đại phá quét sạch 29 vạn quân Thanh ra quân Thanh như thế nào ? khỏi đất nước. - GV tường thuật diễn biến trận Ngọc Hồi- Đống Đa GDMT: - Sử dụng lược đồ trong SGK trình bày về vị trí, địa thế của những nơi diễn ra trận đánh Ngọc Hồi - Đống Đa 3. Nguyên nhân thắng lợi và ý - Chiến thắng Ngọc Hồi có ý nghĩa như thế nghĩa lịch sử của phong trào nào? Tây Sơn. - Hs suy nghĩ trả lời a. Nguyên nhân thắng lợi: - Tại sao quân Tây Sơn tấn công Ngọc Hồi, - Ý chí đấu tranh, tinh thần yêu Nguyễn Thị Kim Phượng 4 Năm học 2021-2022
5. Trường THCS Thạch Kim Giáo án Lịch sử 7 Đống Đa cùng một lúc(ngày mùng 5 tết)? nước của nhân dân. - Gây nên sự bối rối, quân địch không thể điều - Sự lãnh đạo tài tình sáng suốt quân tiếp ứng cho mặt phía Nam được.) của Quang Trung và bộ chỉ huy. - Thái độ của nhân dân như thế nào khi vua b. Ý nghĩa lịch sử: Quang Trung tiến vào Thăng Long? - Lật đổ các tập đoàn phong - Vì sao quân Tây Sơn giành được nhiều thắng kiến thối nát Nguyễn,Trịnh- Lê. lợi như vậy? - Đặt nền tảng thống nhất quốc - HS suy nghĩ trả lời gia. ? Hãy nêu những cống hiến của phong trào Tây - Đánh tan quân xâm lược Xiêm, Sơn đối với lịch sử dân tộc trong những năm Thanh bảo vệ vững chắc nền độc 1771- 1789? của đất nước. - Lật đổ chính quyền PK Lê, Trịnh, Nguyễn, đánh tan quân xâm lược Xiêm, Thanh bảo vệ độc lập chủ quyền dân tộc) Nhận xét về Quang Trung? - Cuộc hành quân thần tốc( từ Phú Xuân ra Nghệ An; tiên đoán ngày mùng 7 tết khao quân; nghệ thuật chỉ đạo chiến tranh thần tốc, bát ngờ, táo bạo, chỉ đạo và tổ chức tác chiến hết sức cơ động 4. Củng cố: - GV hệ thống toàn bài * Em hãy điền thời gian vào bảng sau: Thời gian Sự kiện lịch sử Khởi nghĩa Tây Sơn bùng nổ Hạ phủ thành Quy Nhơn Mở rộng vùng kiểm soát từ Quảng Nam đến Bình Thuận Nghĩa quân Tây Sơn lật đổ chính quyền họ Nguyễn Chiến thắng Rạch Gầm – Xoài Mút, đánh tan 5 vạn quân xâm lược Xiêm Nghĩa quân Tây Sơn lật đổ chính quyền họ Trịnh Nguyễn Huệ lên ngôi hoàng đế, hiệu Quang Trung Quang Trung đại phá 29 vạn quân Thanh. - GV gọi HS lên bảng làm bài tập và yêu cầu HS khác nhận xét. 5. Hướng dẫn về nhà: - Học bài cũ: Nêu những đóng góp của phong trào Tây Sơn đối với lịch sử dân tộc? - Trả lời: - Lật đổ các tập đoàn phong kiến thối nát Nguyễn,Trịnh- Lê. Đặt nền tảng thống nhất quốc gia; Đánh tan quân xâm lược Xiêm, Thanh bảo vệ vững chắc nền độc của đất nước. - Sưu tầm , kể chuyện nhân vật lịch sử Nguyễn Thị Kim Phượng 5 Năm học 2021-2022