Bài giảng Tiếng Việt Lớp 4 (Tập làm văn) - Tuần 22, Bài: Luyện tập miêu tả các bộ phận của cây cối - Nguyễn Thị Bích Thủy

Nội dung tài liệu: Bài giảng Tiếng Việt Lớp 4 (Tập làm văn) - Tuần 22, Bài: Luyện tập miêu tả các bộ phận của cây cối - Nguyễn Thị Bích Thủy

1. BàiBài 1:1: DướiDưới đâyđây làlà mộtmột sốsố đoạnđoạn vănvăn tảtả lá,lá, thânthân vàvà gốcgốc mộtmột sốsố loàiloài cây.cây. TheoTheo em,em, cáchcách tảtả củacủa táctác giảgiả trongtrong mỗimỗi đoạnđoạn vănvăn cócó gìgì đángđáng chúchú ý?ý? a/ Tả lá cây : Lá bàng Có những cây mùa nào cũng đẹp như cây bàng. Mùa xuân, lá bàng mới nảy trông như những ngọn lửa xanh. Sang hè, lá lên thật dày, ánh sáng xuyên qua chỉ còn là màu ngọc bích. Khi lá bàng ngả sang màu lục, ấy là mùa thu. Sang đến những ngày cuối đông, mùa của lá rụng, nó lại có vẻ đẹp riêng. Những lá bàng mùa đông đỏ như đồng ấy, tôi có thể nhìn cả ngày không chán. Năm nào tôi cũng chọn lấy mấy lá thật đẹp về phủ một lớp dầu mỏng, bày lên bàn viết. Bạn có biết nó gợi lên chất liệu gì không? Chất sơn mài. Màu lục: Màu xanh sẫm pha vàng
2. b/ Tả thân cây và gốc cây Cây sồi già Bên vệ đường, sừng sững một cây sồi. Đó là một cây sồi lớn, hai người ôm không xuể, có những cành có lẽ phải gãy từ lâu, vỏ cây nứt nẻ đầy vết sẹo. Với những cánh tay to xù xì không cân đối, với những ngón tay quều quào xoè rộng, nó như một con quái vật già nua cau có và khinh khỉnh đứng giữa đám bạch dương tươi cười. Bấy giờ đã là đầu tháng sáu. Mới sau có một tháng, cây sồi già đã thay đổi hẳn, toả rộng thành vòm lá xum xuê xanh tốt thẫm màu, đang say sưa ngây ngất, khẽ đung đưa trong nắng chiều. Không còn thấy những ngón tay co quắp, những vết sẹo và vẻ ngờ vực, buồn rầu trước kia. Xuyên qua lớp vỏ cứng già hàng thế kỉ, những khóm lá non xanh tươi đã đâm thẳng ra ngoài. Thật khó lòng tin được chính cây sồi già cằn cỗi kia đã sinh ra chùm lá non xanh mơn mởn ấy.
3. Bài 1 : Cách tả của tác giả trong mỗi đoạn văn có gì đáng chú ý? (tác giả tả bộ phận nào của cây, tả theo trình tự nào, tìm hình ảnh so sánh và nhân hóa?) Lá bàng Cây sồi già Có những cây mùa nào cũng đẹp như Bên vệ đường, sừng sững một cây sồi. Đó là một cây sồi lớn, cây bàng. Mùa xuân, lá bàng mới nảy hai người ôm không xuể, có những cành có lẽ phải gãy từ lâu, trông như những ngọn lửa xanh. Sang vỏ cây nứt nẻ đầy vết sẹo. Với những cánh tay to xù xì không hè, lá lên thật dày, ánh sáng xuyên qua cân đối, với những ngón tay quều quào xoè rộng, nó như một chỉ còn là màu ngọc bích. Khi lá bàng con quái vật già nua cau có và khinh khỉnh đứng giữa đám ngả sang màu lục, ấy là mùa thu. Sang bạch dương tươi cười. đến những ngày cuối đông, mùa của lá Bấy giờ đã là đầu tháng sáu. Mới sau có một tháng, cây sồi già đã thay đổi hẳn, toả rộng thành vòm lá xum xuê xanh tốt rụng, nó lại có vẻ đẹp riêng. Những lá già đã thay đổi hẳn, toả rộng thành vòm lá xum xuê xanh tốt thẫm màu, đang say sưa ngây ngất, khẽ đung đưa trong nắng bàng mùa đông đỏ như đồng ấy, tôi có chiều. Không còn thấy những ngón tay co quắp, những vết sẹo thể nhìn cả ngày không chán. Năm nào và vẻ ngờ vực, buồn rầu trước kia. Xuyên qua lớp vỏ cứng già tôi cũng chọn lấy mấy lá thật đẹp về phủ tôi cũng chọn lấy mấy lá thật đẹp về phủ hàng thế kỉ, những khóm lá non xanh tươi đã đâm thẳng ra một lớp dầu mỏng, bày lên bàn viết. Bạn ngoài. Thật khó lòng tin được chính cây sồi già cằn cỗi kia đã có biết nó gợi lên chất liệu gì không? sinh ra chùm lá non xanh mơn mởn ấy. Chất sơn mài.
4. 1. Tác giả miêu tả bộ phận nào của cây? a/ Tả lá bàng b/ Tả cây sồi già ( thân, cành, lá)
5. Bài 1.Đọc hai đoạn văn tả lá cây bàng, tả thân và gốc của cây sồi già (Tiếng Việt 4, tập hai, trang 41 – 42). Ghi lại cách tả của tác giả trong mỗi đoạn. Câu 2 Tác giả miêu tả theo trình tự nào? a, Tả rất sinh động sự thay đổi màu sắc của lá theo thời gian bốn mùa: Xuân-Hạ-Thu-Đông b,Tả sự thay đổi của cây sồi già theo thời gian từ mùa đông sang mùa xuân: Mùa đông cây sồi nứt nẻ, đầy sẹo. Sang mùa xuân, cây sồi tỏa rộng thành vòm lá xum xuê, bừng dậy sức sống bất ngờ.
6. Bài 1.Đọc hai đoạn văn tả lá cây bàng, tả thân và gốc của cây sồi già (Tiếng Việt 4, tập hai, trang 41 – 42). Ghi lại cách tả của tác giả trong mỗi đoạn. Tác giả đã dùng những biện pháp nghệ thuật nào để miêu tả? Lấy Câu 3 ví dụ minh họa. -Hình ảnh so sánh phần a - Lá bàng mới nảy trông như những ngọn lửa xanh + Lá bàng mùa đông đỏ như đồng . -Hình ảnh so sánh phần b - Nó như một con quái vật già nua, cau có và khinh khỉnh đứng giữa đám bạch dương tươi cười - Tác dụng: Những hình ảnh so sánh gợi cảm, tả một cách cụ thể, sinh động đặc điểm, vẻ đẹp riêng của cây, khiến chúng trở nên gần gũi, thân thuộc với con người. -
7. 2.Tác2.Tác giảgiả miêumiêu tảtả theotheo trìnhtrình tựtự nào?nào? a) Đoạn tả lá a/Tả sự thay đổi màu sắc của lá bàng theo thời gian bốn mùa: Xuân- Hạ- Thu- Đông. bàng b) Đoạn tả b/Tả sự thay đổi của cây sồi già từ mùa đông sang mùa xuân: Mùa đông cây sồi nứt nẻ, đầy sẹo. Sang mùa xuân, cây sồi toả rộng thành vòm lá cây sồi già xum xuê, bừng dậy một sức sống bất ngờ. Sử dụng hình ảnh so sánh: nó như một con quái vật già nua, cau có và khinh khỉnh đứng giữa đám bạch dương tươi cười Sử dụng hình ảnh so sánh: nó như một con quái vật già nua, cau có và khinh khỉnh đứng giữa đám bạch dương tươi cười Sử dụng hình ảnh so sánh: nó như một con quái vật già nua, cau có và khinh khỉnh đứng giữa đám bạch dương tươi cười Hình ảnh nhân hóa: làm cây sồi già như có tâm hồn của con người: Mùa đông, cây sồi già cau có, khinh khỉnh,, vẻ ngờ vực, buồn rầu. Xuân đến, nó say sưa, ngây ngất, khẽ đung đưa trong nắng chiều Hình ảnh nhân hóa làm cây sồi già như có tâm hồn của con người: Mùa đông, cây sồi già cau có, khinh khỉnh,, vẻ ngờ vực, buồn rầu. Xuân đến, nó say sưa, ngây ngất, khẽ đung đưa trong nắng chiều
8. 4. Những hình ảnh so sánh và nhân hóa có tác dụng gì? Những hình ảnh so sánh và nhân hóa có tác dụng: gợi tả một cách cụ thể, sinh động đặc điểm, vẻ đẹp riêng của cây, khiến chúng trở nên gần gũi, thân thuộc với con người.
9. Bài 2: Viết một đoạn văn tả lá, thân hay gốc của một cây mà em yêu thích.
10. Đoạn tham khảo: Tả thân, gốc cây dừa Thoạt nhìn cây dừa như một cái ô khổng lồ vươn thẳng lên trời, phủ bóng mát cả một góc vườn. Gốc dừa lớn, tua tủa chùm rễ ăn sâu, bám chắc xuống đất. Thân dừa cao không thẳng như cây chuối mà có dáng nghiêng nghiêng. Thân dừa xốp, màu nâu có những khoanh tròn nối nhau.
11. Sau đây là một số đoạn văn hay: 1. Lá của giống đa lông rất đặc biệt. Trên mặt lá, cuống lá thường bao phủ một lớp lông tơ mịn màng màu trắng. Lớp lông mềm mại này đã tạo nên cho chiếc lá bầu dục, màu xanh lam thêm một lớp bàng bạc lóng lánh. Nếu nhìn dưới ánh mặt trời, nó sẽ càng lấp lánh hơn, sáng bóng hơn. Những chiếc lá to hơn bàn tay đứa trẻ lên năm, xếp vòng quanh và đối nhau qua thân cây.. Trông nó tựa như những bàn tay trẻ thơ xòe ra hứng lấy tia nắng mặt trời.
12. 2. Những cây chuối trong vườn đã được mấy năm tuổi rồi. Những cây chuối mẹ, chuối con sống quây quần bên nhau. Nổi bật hơn cả là những cây chuối mẹ cao lớn. Thân cây mọc lên cao, thẳng và hơi vững. Lúc còn nhỏ, da nó nhẵn, mịn màng và mỗi khi áp má vào đó em thấy mát như da em bé. Thân chuối được làm thành từ rất nhiều bẹ. Từng bẹ lớn nhỏ bao bọc lẫn nhau. Nhưng đến khi đã lớn, những cái bẹ bên ngoài khô đi và dần dần thay một cái áo mới.
13. Đoạn tham khảo: Tả lá chuối Nhìn từ xa, cây chuối như một chiếc ô xanh mát rượi. Cây chuối có nhiều tàu lá, có tàu đã già khô bị gió đánh rách ngang và rũ xuống gốc. Các tàu lá còn xanh thì liền tấm, to như cái máng nước. Những tàu lá ở dưới màu xanh thẫm, tàu lá ở trên màu xanh mát, nhạt dần. Những tàu trên ngọn, lá còn cuộn, chưa mở hết, trông như một chiếc loa kèn xanh rung rung trước gió.
14. 1. Khi quan sát cây cối, ta cần chú ý điều gì? Quan sát theo một trình tự hợp lí; sử dụng các giác quan khi quan sát. 2. Vận dụng biện pháp so sánh và nhân hóa khi viết văn miêu tả có tác dụng gì? Vận dụng biện pháp so sánh và nhân hóa khi viết văn miêu tả có tác dụng làm cho sự vật được miêu tả trở nên cụ thể, gần gũi, sinh động hơn và như thế bài văn sẽ hay hơn, hấp dẫn hơn.