Bài giảng Lịch sử Lớp 10 - Bài 24: Tình hình văn hoá ở các thế kỉ XVI - XVIII

Nội dung tài liệu: Bài giảng Lịch sử Lớp 10 - Bài 24: Tình hình văn hoá ở các thế kỉ XVI - XVIII

1. BÀI 24 : TÌNH HÌNH VĂN HOÁ Ở CÁC THẾ KỈ XVI - XVIII Những biến động lớn của xã hội đã ảnh hưởng đến tình hình văn hoá, giáo dục. Hơn nữa, ở các thế kỉ XVI - XVIII, sự phát triển của ngoại thương, của kinh tế hàng hoá và giao lưu với thế giới bên ngoài cũng tác động lớn đến văn hoá của nhân dân ở cả Đàng Ngoài và Đàng Trong.
2. I. Tư tưởng, tôn giáo - Nho giáo từng bước suy thoái, trật tự phong kiến bị đảo lộn - Phật giáo, Đạo giáo có điều kiện khôi phục nhưng không được như dưới thời Lý, Trần - Đạo Thiên Chúa du nhập vào nước ta và được truyền bá ngày càng rộng rãi nhờ các giáo sĩ trên các thuyền buôn nước ngoài
3. I. Tư tưởng, tôn giáo - Nho giáo từng bước suy thoái, trật tự phong kiến bị đảo lộn - Phật giáo, Đạo giáo có điều kiện khôi phục nhưng không được như dưới thời Lý, Trần - Đạo Thiên Chúa du nhập vào nước ta và được truyền bá ngày càng rộng rãi nhờ các giáo sĩ trên các thuyền buôn nước ngoài - Do nhu cầu của việc truyền giáo, chữ quốc ngữ ra đời, nhưng không được phổ cập rộng rãi
4. I. Tư tưởng, tôn giáo - Nho giáo từng bước suy thoái. - Phật giáo, Đạo giáo có điều kiện phục hồi. - Đạo Thiên Chúa được truyền bá dẫn đến sự ra đời của chữ quốc ngữ. - Các tín ngưỡng truyền thống tốt đẹp được phát huy như thờ cúng tổ tiên, tôn thờ những người có công => Đời sống tín ngưỡng ngày càng phong phú
5. Trung Liệt miếu Phủ Tây Hồ
6. II. Phát triển giáo dục và văn học 1. Giáo dục - Nho học vẫn tiếp tục phát triển. + Nhà Mạc : tổ chức đều đặn các kì thi + Đàng Ngoài : giáo dục như cũ nhưng sa sút dần về số lượng. + Đàng Trong : 1646, chúa Nguyễn mở khoa thi đầu tiên. + Thời Quang Trung : chữ Nôm trở thành chữ viết chính thống. - Nội dung chủ yếu là kinh, sử, khoa học tự nhiên không được chú ý => hạn chế phát triển kinh tế
7. Các kì thi cuối thế kỉ 18
8. II. Phát triển giáo dục và văn học 2. Văn học - Văn học chữ Hán mất vị thế - Văn học thơ Nôm phát triển mạnh. Xuất hiện nhiều nhà thơ nổi tiếng như Nguyễn Bỉnh Khiêm, Phùng Khắc Khoan, Đào Duy Từ, ... - Văn học dân gian phát triển + Phong phú về thể loại + ND : phản ánh cuộc sống
9. III. Nghệ thuật và khoa học – kĩ thuật 1. Nghệ thuật - Kiến trúc, điêu khắc phát triển với các công trình có giá trị
10. III. Nghệ thuật và khoa học – kĩ thuật 1. Nghệ thuật - Kiến trúc, điêu khắc phát triển với các công trình có giá trị. - Xuất hiện một số tượng nhân vật (vua, chúa...), tranh vẽ chân dung. - Nghệ thuật dân gian hình thành và phát triển phản ánh đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân và mang đậm tính địa phương. - Nghệ thuật sân khấu phát triển: phường tuồng, phường chèo, quan họ, hát giặm, hò, vè, lý, si, lượn
11. III. Nghệ thuật và khoa học – kĩ thuật 2. KH – KT - Số công trình nghiên cứu khoa học tăng (chủ yếu là KHXH, còn KHTN chưa phát triển) + Sử học : Ô châu cận lục, Đại Việt thông sử, Phủ Biên tạp lục, Đại Việt sử kí tiền biên, Thiên Nam ngữ lục + Địa lí : Thiên Nam tứ chí lộ đồ thư + Quân sự : Hổ trướng khu cơ (Đào Duy Từ) + Triết học : Nguyễn Bỉnh Khiêm, Lê Quý Đôn + Y học : Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác
12. Thiên nam tứ chí lộ đồ thư Phủ biên tạp lục
13. III. Nghệ thuật và khoa học – kĩ thuật 2. KH – KT - Thành tựu kĩ thuật : đúc súng đại bác, đóng thuyền chiến, xây thành luỹ... - KT phương Tây du nhập nước ta qua con đường ngoại thương và truyền đạo, nhưng do hạn chế của chính quyền và trình độ nhân dân nên không có điều kiện phát triển Súng thần công thời Gia Long, năm 1817
14. Củng cố Câu 1. Từ thế kỉ XVI đến XVIII, tôn giáo nào từng bước suy thoái khi tôn ti trật tự phong kiến không còn được tôn trọng như trước? A. Nho giáo B. Phật giáo C. Đạo giáo D. Thiên chúa giáo
15. Củng cố Câu 2. Vì sao chúa Nguyễn và chúa Trịnh lại ngăn cấm các giáo sĩ phương Tây đến truyền bá đạo Thiên chúa? A. Đạo Thiên Chúa lấn át ảnh hưởng của đạo Phật. B. Đạo Thiên Chúa không phù hợp với cách cai trị của các chúa. C. Đạo Thiên Chúa lấn át các tín ngưỡng truyền thống. D. Các chúa nhận thấy âm mưu xâm lược của các giáo sĩ.
16. Củng cố Câu 3. Chữ Nôm chính thức được đưa vào nội dung thi cử từ triều đại nào dưới đây? A. Triều Tây Sơn. B. Triều Trần. C. Triều Tiền Lê. D. Triều Nguyễn.
17. Củng cố Câu 4. Trong các thế kỉ XVI – XVIII, nền văn học nước ta tồn tạo nhiều bộ phận phong phú, ngoại trừ A. Văn học chữ Hán. B. Văn học chữ Quốc ngữ. C. Văn học dân gian. D. Văn học chữ Nôm.
18. Củng cố Câu 5. Trong các thế kỉ XVI - XVIII, vì sao văn học chữ Hán ở nước ta mất dần vị thế vốn có của nó? A. Giáo dục Nho học bị suy đồi. B. Sự du nhập của chữ Quốc ngữ. C. Chính sách hạn chế Nho giáo của nhà nước. D. Sự khủng hoảng của chế độ phong kiến.