Bài giảng Lịch sử Lớp 10 - Bài 19: Những cuộc kháng chiến chống ngoại xâm ở các thế kỉ X - XV

Nội dung tài liệu: Bài giảng Lịch sử Lớp 10 - Bài 19: Những cuộc kháng chiến chống ngoại xâm ở các thế kỉ X - XV

1. BÀI 19. NHỮNG CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG NGOẠI XÂM Ở CÁC THẾ KỈ X – XV NỘI DUNG NỘI DUNG CHÍNHCHÍNH I. Các cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Tống II. Các cuộc kháng chiến chống xâm lược Mông - Nguyên ở thế kỉ XIII III. Phong trào đấu tranh chống quân xâm lược Minh và khởi nghĩa Lam Sơn
2. BÀI 19. NHỮNG CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG NGOẠI XÂM Ở CÁC THẾ KỈ X – XV I. Các cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Tống THẢO LUẬNTHẢO LUẬN Tìm hiểu về diễn biến và ý nghĩa các cuộc kháng chiến chống Tống thời Tiền Lê, thời Lý
3. BÀI 19. NHỮNG CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG NGOẠI XÂM Ở CÁC THẾ KỈ X – XV 1. Kháng chiến chống Tống thời Tiền Lê * Nguyên nhân Nêu nguyên nhân, diễn biến cuộc kháng - Năm 980 nhân lúc triều đình nhà Đinh gặp khó khăn, chiến chống Tống vua Tống cử quân sang xâm lược nước ta. thời Tiền lê - Trước tình hình đó Thái hậu họ Dương đã tôn Lê Hoàn làm vua để lãnh đạo kháng chiến. Thái hậu họ Dương tôn Lê Hoàn Quân Tống sang xâm lược nước ta làm vua
4. BÀI 19. NHỮNG CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG NGOẠI XÂM Ở CÁC THẾ KỈ X – XV 1. Kháng chiến chống Tống thời Tiền Lê * Diễn biến - Đầu năm 981,quân Tống sang xâm lược nước ta. - Lê Hoàn dùng kế hoãn binh, đồng thời ráo riết chuẩn bị mọi mặt cho cuộc kháng chiến. - Năm 981, quân dân Đại Cồ Việt chiến đấu anh dũng, thắng lớn nhanh chóng ở vùng Đông Bắc Bản đồ cuộc kháng chiến chống quân Nam Tống do Lê Đại Hành lãnh đạo
5. BÀI 19. NHỮNG CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG NGOẠI XÂM Ở CÁC THẾ KỈ X – XV 1. Kháng chiến chống Tống thời Tiền Lê Nêu nguyên nhân thắng * Nguyên nhân thắng lợi: lợi và ý nghĩa lịch - Thái hậu Họ Dương đã vì lợi ích dân tộc mà sử của cuộc kháng hi sinh lợi ích dòng họ chiến chống Tống thời Tiền lê - Tinh thần đoàn kết và ý chí quyết chiến của nhân dân; tài thao lược của Lê Hoàn. * Ý nghĩa : - Biểu thị ý chí quyết tâm chống giặc ngoại xâm của dân ta. - Củng cố nền độc lập của đất nước
6. BÀI 19. NHỮNG CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG NGOẠI XÂM Ở CÁC THẾ KỈ X – XV 2. Cuộc kháng chiến chống Tống thời Lý * Nguyên nhân - Thập kỷ 70 của thế kỷ XI nhà Tống âm mưu Nêu nguyên nhân cuộc xâm lược Đại Việt. kháng chiến chống - Trước âm mưu xâm lược của quân Tống, nhà Tống thời Lý Lý đã tổ chức kháng chiến. * Diễn biến - Giai đoạn 1: Năm 1075, Lý Thường Kiệt thực hiện "tiên phát chế nhân" đem quân đánh trước chặn thế mạnh của giặc ở Châu Khâm, Châu Liêm, Ung Châu, sau đó rút về phòng thủ. Lược đồ đường tiến công thành Ung Châu của Lý Thường Kiệt 1075 (mũi tên màu đỏ), quân Tống 1077 (mũi tên màu xanh)
7. BÀI 19. NHỮNG CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG NGOẠI XÂM Ở CÁC THẾ KỈ X – XV 2. Cuộc kháng chiến chống Tống thời Lý * Diễn biến - Giai đoạn 2: Chủ động lui về phòng thủ đợi giặc. + Năm 1077, đánh tan ba mươi vạn quân Tống ở bờ bắc của sông Như Nguyệt. + Cuộc kháng chiến hoàn toàn thắng lợi , ta chủ động giảng hòa và kết thúc chiến tranh. Lược đồ trận chiến tại phòng tuyến sông Như Nguyệt
8. BÀI 19. NHỮNG CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG NGOẠI XÂM Ở CÁC THẾ KỈ X – XV II. Các cuộc kháng chiến chống xâm lược Mông - Nguyên ở thế kỉ XIII THẢO LUẬNTHẢO LUẬN Tìm hiểu về diễn biến, nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa lịch sử của cuộc kháng chiến chống quân Mông - Nguyên
9. BÀI 19. NHỮNG CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG NGOẠI XÂM Ở CÁC THẾ KỈ X – XV II. Các cuộc kháng chiến chống xâm lược Mông - Nguyên ở thế kỉ XIII * Diễn biến - Năm 1258 - 1288 quân Mông - Nguyên 3 lần Tóm tắt diễn biến cuộc kháng chiến chống xâm lược nước ta. quân Nguyên - - Các vua Trần cùng nhà quân sự Trần Quốc Mông Tuấn đã lãnh đạo nhân dân cả nước đánh giặc giữ nước. - Thắng lợi tiêu biểu: Đông Bộ Đầu, Hàm Tử, Chương Dương, Vạn Kiếp. - Trận Bạch Đằng năm 1288 đè bẹp ý chí xâm lược của quân Mông - Nguyên bảo vệ vững chắc độc lập dân tộc. Năm 1258, trận Đông Bộ Đầu đã đánh bại quân Mông.
10. Lược đồ diễn biến cuộc kháng chiến lần thứ hai chống quân Nguyên năm 1285.
11. Lược đồ diễn biến cuộc kháng chiến chống quân Nguyên năm 1287 - 1288
12. BÀI 19. NHỮNG CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG NGOẠI XÂM Ở CÁC THẾ KỈ X – XV II. Các cuộc kháng chiến chống xâm lược Mông - Nguyên ở thế kỉ XIII * Nguyên nhân thắng lợi - Nhà Trần có vua hiền, tướng tài, đoàn kết nội Nêu nguyên nhân thắng lợi, bộ và đoàn kết nhân dân chống xâm lược. ý nghĩa lịch sử cuộc kháng chiến chống - Nhà Trần vốn được lòng dân bởi những chính quân Nguyên - Mông sách kinh tế của mình. * Ý nghĩa : - Đập tan âm mưu xâm lược của giặc, bảo vệ vững chắc nền độc lập dân tộc. - Để lại nhiều bài học kinh nghiệm về xây dựng tinh thần đoàn kết, nghệ thuật quân sự. Trần Quốc Tuấn
13. BÀI 19. NHỮNG CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG NGOẠI XÂM Ở CÁC THẾ KỈ X – XV III. Phong trào đấu tranh chống quân xâm lược Minh và khởi nghĩa Lam Sơn THẢO LUẬNTHẢO LUẬN Tìm hiểu về diễn biến, nguyên nhân thắng lợi và đặc điểm của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn
14. BÀI 19. NHỮNG CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG NGOẠI XÂM Ở CÁC THẾ KỈ X – XV III. Phong trào đấu tranh chống quân xâm lược Minh và khởi nghĩa Lam Sơn * Diễn biến - Năm 1407 nước ta rơi vào ách thống trị của nhà Tóm tắt diễn biến chính Minh. của cuộc kháng - Năm 1418: Khởi nghĩa Lam Sơn bùng nổ do chiếm chống quân Lê Lợi - Nguyễn Trãi lãnh đạo Minh - Năm 1427 Chiến thắng Chi Lăng - Xương Giang đập tan 10 vạn quân cứu viện của giặc.
15. BÀI 19. NHỮNG CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG NGOẠI XÂM Ở CÁC THẾ KỈ X – XV III. Phong trào đấu tranh chống quân xâm lược Minh và khởi nghĩa Lam Sơn * Nguyên nhân thắng lợi Phân tích nguyên nhân - Truyền thống yêu nước, tinh thần quyết chiến thắng lợi và đặc của nhân dân ta. điểm của cuộc khởi - Sự lãnh đạo tài tình, mưu lược của bộ chỉ huy nghĩa Lam Sơn cuộc khởi nghĩa, tiêu biểu là Lê Lợi, Nguyễn Trãi. * Đặc điểm - Từ một cuộc chiến tranh ở địa phương phát triển thành cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc. - Suốt từ đầu đến cuối cuộc khởi nghĩa tư tưởng nhân nghĩa được đề cao. Có đại bản doanh, căn cứ địa. Nguyễn Trãi Vua Lê Lợi
16. Tên Thời gian Lãnh đạo Chiến thắng quan trọng K/c chống Tống 981 Lê Hoàn Bạch Đằng thời Tiền Lê K/c chống Tống 1075-1077 Lý Thường Kiệt Phòng tuyến sông thời Lý Cầu /Như Nguyệt Ba lần k/c chống 1258 Vua quan nhà Trần, Đông Bộ Đầu, quân Mông – 1285 đặc biệt : Trần Chương Dương, Nguyên thời Trần 1287-1288 Hưng Đạo Hàm Tử , Vạn Kiếp, Bạch Đằng K/n Lam Sơn 1418-1427 Lê Lợi Tốt động-Chúc Nguyễn Trãi Động Chi Lăng-Xương Giang
17. CỦNG CỐ BÀI HỌC Câu 1: Lê Hoàn được suy tôn lên làm vua trong hoàn cảnh A. nhà Đinh bị sụp đổ nhà Lý được Thành lập. B. nhà Đinh gặp khó khăn, quân Tống sang xâm lược. C. triều đình nhà Đinh không đủ sức chống giặc ngoại xâm. D. Đinh Tiên Hoàng chết không có người để nối dõi. Câu 2. Ai là người đề ra chủ trương “Ngồi yên đợi giặc không bằng đem quân đánh trước để chặn mũi nhọn của giặc”? A. Lý Thường Kiệt B. Trần Thủ Độ C. Trần Hưng Đạo D. Trần Thánh Tông Câu 3. Năm 1077, quân và dân ta dưới sự lãnh đạo của Lý Thường Kiệt đã đánh tan quân Tống tại A. Biên giới Đại Việt B. Kinh thành Thăng Long C. Thành Cổ Loa (Đông Anh – Hà Nội) D. Phòng tuyến sông Như Nguyệt (Bắc Ninh)
18. CỦNG CỐ BÀI HỌC Câu 4. Để thể hiện tinh thần tiêu diệt giặc Mông – Nguyên đến cùng, trên cánh tay các tướng sĩ quân đội nhà Trần đã khắc chữ A. Thề không đội trời chúng với giặc. B. Nếu gặp giặc phải liều chết mà đánh. C. Hào khí Đông A D. Sát thát Câu 5. Để đối phó với thế mạnh của quân Mông – Nguyên, cả ba lần nhà Trần đều thực hiện kế sách A. Ngụ binh ư nông B. Tiên phát chế nhân C. Vườn không nhà trống D. Lập phòng tuyến chắc chắn để đánh giặc Câu 6. Vị vua nào của nhà trần đã hai lần lãnh đạo nhân dân ta kháng chiến chống Mông – Nguyên vào các năm 1285, 1287 – 1288 A. Trần Thái Tông B. Trần Thánh Tông C. Trần Nhân Tông D. Trần Anh Tông
19. CỦNG CỐ BÀI HỌC Câu 7. Chiến thắng nào của nhà Trần đã đánh bại hoàn toàn ý chí xâm lược nước ta của quân Mông – Nguyên? A. Đông Bộ Đầu B. Chương Dương C. Hàm Tử D. Bạch Đằng Câu 8. Tên gọi của hai hội nghị lịch sử mà nhà Trần đã triệu tập để họp bàn kế sách đánh giặc giữ nước là A. Bình Than và Diên Hồng B. Bình Than và Bạch Đằng C. Diên Hồng và Lam Sơn D. Diên Hồng và Bạch Đằng Câu 9. Người có công lớn xây dựng vương triều Trần và có Câu nói nổi tiếng: “Đầu thần chưa rơi xuống đất, xin bệ hạ đừng lo!”là A. Trần Thủ Độ B. Trần Quốc Tuấn C. Trần Thừa D. Trần Quang Khải
20. CỦNG CỐ BÀI HỌC Câu 10. Tác giả bài Hịch tướng sĩ và có Câu nói nổi tiếng: “Nếu bệ hạ muốn hàng, xin trước hết hãy chém đầu thần đi đã”là A. Lý Thường Kiệt B. Trần Thủ Độ C. Trần Quốc Tuấn D. Trần Quang Khải Câu 11. Người lãnh đạo nhân dân tiến hành cuộc khởi nghĩa Lam Sơn giành thắng lợi, lập nên triều đại Lê sơ là A. Lê Hoàn B. Lê Lợi C. Lê Lai D. Nguyễn Trãi Câu 12. Ai là tác giả của những Câu thơ bất hủ: “ Như nước Đại Việt ta từ trước/Vốn xưng nền văn hiến đã lâu/ Núi sông bờ cõi đã chia/ Phong tục Bắc – Nam cũng khác .”? A. Lý Thường Kiệt B. Trần Hưng Đạo C. Nguyễn Trãi D. Quang Trung