Bài giảng Tiếng Việt 4 (Luyện từ và câu) Sách Kết nối tri thức - Bài: Dấu 2 chấm

Nội dung tài liệu: Bài giảng Tiếng Việt 4 (Luyện từ và câu) Sách Kết nối tri thức - Bài: Dấu 2 chấm

1. Luyện từ và câu Dấu hai chấm
2. Trong các từ ngữ sau, từ nào thể hiện lòng nhân hậu, tình cảm yêu thương đồng loại. chăm chỉ, hào hiệp thương mến, yêu quý siêng năng, lười biếng
3. Trong các từ ngữ sau, từ nào trái nghĩa với yêu thương. dũng cảm, hào hiệp độc ác, tàn bạo che chở, yêu quý
4. I. NHẬN XÉT Trong các câu văn, câu thơ sau đây, dấu hai chấm có tác dụng gì? a. Chủ tịch Hồ Chí Minh nói: “Tôi chỉ có một sự ham muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành.” Nguyện vọng đó chi phối mọi ý nghĩ và hành động trong suốt cuộc đời của Người. Theo Trường Chinh b. Tôi xòe cả hai càng ra, bảo Nhà Trò: - Em đừng sợ. Hãy trở về cùng với tôi đây. Tô Hoài c. Bà thương không muốn bán Bèn thả vào trong chum. Rồi bà lại đi làm Đến khi về thấy lạ: Sân nhà sao sạch quá Đàn lợn đã được ăn Cơm nước nấu tinh tươm Vườn rau tươi sạch cỏ. Phan Thị Thanh Nhàn
5. Tác dụng của dấu hai chấm Báo hiệu bộ Báo hiệu bộ Báo hiệu bộ phận phận đứng sau phận đứng sau đứng sau là lời là lời giải thích là lời nói của nói của nhân vật cho bộ phận nhân vật ( Dùng ( Dùng phối hợp Câu có dấu hai chấm đứng trước phối hợp với với dấu gạch đầu dấu ngoặc kép) dòng) a. Chủ tịch Hồ Chí Minh nói: “Tôi chỉ có một sự ham muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học X hành.” b. Tôi xòe cả hai càng ra, bảo Nhà Trò : - Em đừng sợ. Hãy trở về cùng với tôi đây. X c. Bà thương không muốn bán Bèn thả vào trong chum. Rồi bà lại đi làm Đến khi về thấy lạ : Sân nhà sao sạch quá Đàn lợn đã được ăn X Cơm nước nấu tinh tươm Vườn rau tươi sạch cỏ.
6. II. GHI NHỚ: 1. Dấu hai chấm báo hiệu bộ phận câu đứng sau nó là lời nói của một nhân vật hoặc là lời giải thích cho bộ phận đứng trước. 2. Khi báo hiệu lời nói của nhân vật, dấu hai chấm được dùng phối hợp với dấu ngoặc kép hay dấu gạch đầu dòng.
7. III. LUYỆN TẬP 1. Trong các câu sau, mỗi dấu hai chấm có tác dụng gì? a. Tôi thở dài: - Còn đứa bị điểm không, nó tả thế nào? - Nó không tả, không viết gì hết. Nó nộp giấy trắng cho cô. Hôm trả bài, cô giận lắm. Cô hỏi: “Sao trò không chịu làm bài?” Theo NGUYỄN QUANG SÁNG b. Dưới tầm cánh chú chuồn chuồn bây giờ là luỹ tre xanh rì rào trong gió, là bờ ao với những khóm khoai nước rung rinh. Rồi những cảnh tuyệt đẹp của đất nước hiện ra: cánh đồng với những đàn trâu thung thăng gặm cỏ; dòng sông với những đoàn thuyền ngược xuôi. Theo NGUYỄN THẾ HỘI
8. III. LUYỆN TẬP 1. Trong các câu sau, mỗi dấu hai chấm có tác dụng gì? Câu văn Tác dụng của dấu hai chấm Báo hiệu bộ phận đứng sau là Tôi thở dài : lời nói của nhân vật “tôi” - Còn đứa bị điểm không, nó tả thế (phối hợp với dấu gạch đầu nào? dòng) Báo hiệu bộ phận đứng sau là Cô hỏi: “Sao trò không chịu làm bài?” câu hỏi của cô giáo (phối hợp với dấu ngoặc kép) Rồi những cảnh tuyệt đẹp của đất Báo hiệu bộ phận đứng sau là nước hiện ra : cánh đồng với những lời giải thích cho bộ phận đàn trâu thung thăng gặm cỏ; dòng đứng trước (những cảnh gì là sông với những đoàn thuyền ngược cảnh tuyệt đẹp của đất nước) xuôi.
9. 2. Viết một đoạn văn theo truyện Nàng tiên ốc, trong đó có ít nhất hai lần dùng dấu hai chấm: - Một lần, dấu hai chấm dùng để giải thích. - Một lần, dấu hai chấm dùng để dẫn lời nhân vật. Ví dụ: Bà lão nhẹ nhàng bước nhanh đến chum nước cầm chiếc vỏ ốc lên và đập vỡ. Nàng tiên ốc giật mình, định chạy nhanh đến chum nước nhưng đã muộn : chiếc vỏ ốc xanh biêng biếc đã vỡ. Bà lão ôm lấy nàng dịu dàng nói : - Con hãy ở đây với mẹ! Từ đó, bà lão và nàng tiên ốc sống hạnh phúc bên nhau. àDấu hai chấm đầu báo hiệu bộ phận đứng sau là lời giải thích cho bộ phận đứng trước “đã muộn”. àDấu hai chấm sau (phối hợp với dấu gạch đầu dòng) báo hiệu bộ phận đứng sau là lời bà lão nói với nàng tiên ốc.
10. TạmTạm Chào BiệtBiệt Các Các emem